به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، «لیلا حاتمی» بی‌شک یکی از معتبرترین و شناخته‌شده‌ترین نام‌های تاریخ سینمای ایران در عرصه داخلی و بین‌المللی است. ستاره‌ای که در خانواده‌ای تمام‌عیار سینمایی قد کشید، با هدایت پدر نامدارش وارد قاب دوربین شد و خیلی زود توانست با استعداد ذاتی و انتخاب‌های هوشمندانه‌اش، مرزهای سینمای داخلی را درنوردد.
او که امروز کلکسیونی از جوایز معتبر از سیمرغ بلورین تا خرس نقره‌ای برلین را در کارنامه دارد، به یکی از نمادهای هنر ایران در جهان تبدیل شده است.
لیلا حاتمی متولد ۹ مهرماه ۱۳۵۱ در تهران است. تولد در خانه‌ای که پدرش «علی حاتمی» (سعدی سینمای ایران) و مادرش «زری خوشکام» (هنرپیشه شناخته‌شده) بود، سرنوشت او را از همان ابتدا با سینما گره زد. او نخستین بار در ۱۲ سالگی با فیلم ماندگار «کمال‌الملک» جلوی دوربین پدر رفت و سال‌ها بعد در سال ۱۳۷۰ نیز در فیلم «دلشدگان» ایفای نقش کرد.
پس از پایان تحصیلات متوسطه، لیلا راهی لوزان سوئیس شد تا تحصیلات آکادمیک خود را ادامه دهد، اما وخامت حال پدر در سال ۱۳۷۵ باعث شد تا او تحصیل را نیمه‌کاره رها کرده و به ایران بازگردد؛ بازگشتی تلخ که البته نقطه عطفی در ورود حرفه‌ای او به دنیای بازیگری محسوب می‌شد.
او در طول چهار دهه فعالیت، افتخارات گوناگونی شامل رکورد ۱۲ بار نامزدی در جشنواره فیلم فجر (برندهٔ سه جایزه) کسب کرده و یکی از بازیگران رکورددار سینمای ایران از لحاظ تعداد جوایز بین‌المللی نیز است.
حاتمی از سنین پایین به بازیگری علاقه نشان داد و در برخی از آثار پدرش علی حاتمی بازی کرد. او اولین نقش رسمی خود در سینما را در سال ۱۳۷۵ در نقش زنی نازا در درامِ لیلا ایفا کرد که برای آن برندهٔ جایزهٔ دیپلم افتخار جشنواره فیلم فجر شد و مورد توجه عموم قرار گرفت. به تصویر کشیدن زنی ساده‌لوح در بی‌پولی (۱۳۸۷) برای او سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر را به همراه داشت و سپس برای ایفای نقش زنی نابسامان در رگ خواب (۱۳۹۵) دوباره این جایزه را کسب کرد. او برای بازی در شیدا (۱۳۷۷)، ایستگاه متروک (۱۳۸۰)، سالاد فصل (۱۳۸۳)، چهل‌سالگی (۱۳۸۸)، جدایی نادر از سیمین (۱۳۸۹)، نارنجی‌پوش (۱۳۹۰) و دوران عاشقی (۱۳۹۳) نیز نامزد دریافت سیمرغ بلورین شده است.
حاتمی همچنین برای بازی در آب و آتش (۱۳۸۰) و رگ خواب (۱۳۹۶) برندهٔ تندیس زرین بهترین بازیگر نقش اول زن از جشن سینمای ایران شد و برای ارتفاع پست (۱۳۸۰)، پرسه در مه (۱۳۸۹) و پله آخر (۱۳۹۳) نامزد دریافت این جایزه شد.
وی برای بازی در ایستگاه متروک (۱۳۸۱) جایزهٔ بهترین بازیگر زن جشنواره بین‌المللی فیلم مونترآل را دریافت کرد و با بازی در جدایی نادر از سیمین (۱۳۸۹) برندهٔ جایزه خرس نقره‌ای بهترین بازیگر زن از جشنواره بین‌المللی فیلم برلین شد.
همچنین در سال ۲۰۱۷، ایندی‌وایر بازی او در این فیلم را به عنوان یکی از بهترین اجراهای قرن بیست و یکم ستود و حاتمی را برای بازی در آن لایق اسکار دانست. او برای ایفای‌نقش در پله آخر (۱۳۹۰) جایزهٔ گوی بلورین بهترین بازیگر زن جشنواره بین‌المللی فیلم کارلووی واری را کسب کرد. حاتمی در سال ۱۳۹۱ از سوی دولت فرانسه به مقام شوالیه هنر و ادبیات منصوب شد. او در جشنواره‌های مختلف بین‌المللی از جمله جشنواره فیلم کن ۲۰۱۴ و جشنواره فیلم ونیز ۲۰۲۲ به‌عنوان داور حضور داشته است. وی در زمینهٔ ترجمه کتاب نیز فعالیت داشته است. او در سال ۱۳۹۳ به عضویت در هیئت امنای مدرسه ملی سینمای ایران درآمد.
امروز سالروز درگذشت زنده یاد فردوس کاویانی نیزهست.
فردوس کاویانی کوثرخیزی (۳ مهر ۱۳۲۰ – ۹ مهر ۱۴۰۲) بازیگر سینما، تلویزیون و تئاتر، دانش‌آموخته سال ۱۳۵۰ رشته بازیگری و کارگردانی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود.
او در ۳ مهر ۱۳۲۰ در کرمان در خانواده ای زرتشتی زاده شد و پس از دریافت دیپلم، در بورسیه‌ای شرکت کرد و به آلمان رفت. کاویانی در رشته شیمی در برلین آموزش دید اما آن را نیمه‌کاره رها کرد و در سال ۱۳۴۰ به ایران بازگشت. کاویانی بعدها دانش‌آموختهٔ رشتهٔ بازیگری و کارگردانی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۵۰ از این دانشکده فارغ‌التحصیل گشت.
کاویانی طی فعالیت در سینما در فیلم‌های برجسته‌ای همچون اجاره‌نشین‌ها، هامون، میکس و نارنجی‌پوش از آثار داریوش مهرجویی، جایی برای زندگی به کارگردانی محمد بزرگ‌نیا و ساوالان به کارگردانی یدالله صمدی نقش‌آفرینی کرد. مجموعهٔ دوازده قسمتی محله برو بیا (۱۳۶۲) به نویسندگی بیژن بیرنگ از شبکه دو یکی از نخستین مجموعه‌های تلویزیونی کودکانهٔ پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود که مورد توجه مخاطبان تلویزیون قرار گرفت.
از دیگر نقش‌آفرینی‌های وی بازی در مجموعه‌های تلویزیونی پشت کوه‌های بلند، تفنگ سرپر و همسران بود.
فردوس کاویانی در طول دوران کاری خود در نمایش‌هایی همچون بالماسکه دزدان، سلطان مار، سهراب و اسب و سنجاقک، آهسته با گل سرخ، مرگ تصادفی یک آنارشیست (کارگردان) و شهر قصه نیز بازی کرده و یکی از آخرین تجربه‌های حضور او روی صحنه، به نمایش تانگوی تخم مرغ داغ به کارگردانی هادی مرزبان در سال ۱۳۹۳ برمی‌گردد.
کاویانی بیشتر در نقش مکمل فیلم‌ها ظاهر شد. یکی از این نقش‌ها مش مهدی در فیلم اجاره‌نشین‌ها (۱۳۶۵) ساختهٔ داریوش مهرجویی بود.
فردوس کاویانی سرانجام در ۹ مهر ۱۴۰۲ در منزلش در تهران درگذشت و پیکرش در آرامگاه زرتشتیان تهران به خاک سپرده شد. یادش جاودان
یادْ نِگار
یادْ نِگار
یادْ نِگار
یادْ نِگار
یادْ نِگار