به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، سینما در کرمانشاه نزدیک به یک سده قدمت دارد. نخستین سالن سینما در شهر کرمانشاه در سال ۱۳۱۰ خورشیدی آغاز به کار کرد. در ابتدای سال ۱۳۵۶ در استان کرمانشاه ۱۰ سینما فعال بودهاست. هماکنون در این شهر چهار سینما به نامهای آزادی، فرهنگ، بیستون و پاز فعالیت میکنند.
در سطح استان کرمانشاه نیز مجموعاً ۶ سالن سینما فعال و دو سالن نیز در حال ساخت است.
برای اولین بار ، مرحوم مصور الدوله در سال ۱۳۱۰ با نصب موتور برق اختصاصی در خیابان شاهبختی سابق (معلم) سینمایی را با نام فروهر تاسیس کرد .
در سال ۱۳۱۲ نیز مرحوم رعفت السلطنه در محله فیض آباد در مسیر خیابان بعدی شاهپور یا مدرس کنونی در یکی از ساختمانهای ملکی خود سینمای باربد تاسیس کرد که مجوز رسمی استفاده از موتور مولد برق راخصوصی کسب کرده بود.
سینما فروهر که ۲ سال پس از راهاندازی نخستین ژنراتور در کرمانشاه شروع به کار کرده، دارای موتور برق اختصاصی بوده و در سمت شمالی خیابان شاهبختی سابق (معلم شرقی کنونی) واقع بودهاست.
مصورالدوله در سال ۱۳۱۵ به اروپا رفت و سینما را به «سید ابوالقاسم مانی» ملقب به سید ابول نقاش که مدیریت هتل بیستون را نیز در دست داشت، واگذار کرد، و او نیز با راهنمایی و کمک «حبیبالله مراد» به ادارهٔ آن پرداخت.
با این حال سینما فروهر در سال ۱۳۱۴ تعطیل شد و بعداً در دورۀ شهرداری مهدی رئوفی به سالن ورزشی تبدیل شد.
شهر کرمانشاه از شهریور ماه ۱۳۲۰ ش (۱۹۴۱ م) همزمان با آغاز جنگ جهانی دوم به اشغال نیروهای انگلستان درآمد؛ اشغالی که چهار سال و شش ماه به طول انجامید و تنها با پایان جنگ در ۱۳۲۴ ش (۱۹۴۵ م) پایان یافت. در این دوران تنها سینمای شهر از فعالیت خارج شد. اما پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۴ ش (۱۹۴۵ م)، دومین سالن سینمای شهر با نام سینما باربد در محلهٔ جلوخان (خیابان شاهپور، پایینتر از جلوخان) فعالیت خود را آغاز کرد.
جواد سحابی مالک آن را فردی به نام زند وکیلالدوله دانسته و سال تأسیس آن را ۱۳۱۶ عنوان کردهاست.
اما اردشیر کشاورز سال تأسیس این سینما را ۱۳۱۲ (۲ سال پس از سینما فروهر) و بنیانگذار آن را رفعت السلطنه عنوان کردهاست که به گفتهٔ وی این سینما نیز دارای ژنراتور خصوصی بودهاست.
این تفاوت در رابطه با سال تأسیس سینما باربد این احتمال را پیش میکشد که این سینما پیش از جنگ و در سال ۱۳۱۲ تأسیس شده باشد، اما با شروع جنگ و اشغال نظامی شهر تعطیل و پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۴ مجدداً فعالیت خود را از سر گرفته باشد.
سینما باربد دارای دو سالن نمایش فیلم بوده که یکی از آنها سینمای روباز تابستانی بود. در این سینما فیلمهای صامت نیز با زیرنویس به زبان فارسی اکران میشد، و از آنجا که اکثریت جمعیت شهر کرمانشاه را مردم کرد تشکیل میدادند و تکلم به زبان کردی غلبه داشت، تماشاچیان صندلی کنار خود را رزرو کرده و به دنبال افرادی میگشتند که به زبان فارسی آشنایی داشتهباشند تا آنها را در کنار خود بنشانند.
فعالیت سینما باربد دستکم تا سالهای ۱۳۲۹–۱۳۳۰ ادامه داشتهاست.
در دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی چند سالن سینمای جدید در کرمانشاه افتتاح شد که از آن میان میتوان به «سینما هما» در خیابان سپه و «سینما دیانا» در خیابان دبیراعظم (که بعدها به «سینما مهتاب» تغییر نام داد) اشاره کرد. «سینما هما» پس از چندی فعالیت دچار آتشسوزی شد و دیگر بازسازی نگردید.
دهههای چهل و پنجاه را میتوان اوج رونق سینماها در شهر کرمانشاه دانست. در این دوران سالنهای زیادی ساخته شد که چند مورد از آنها سالنهای روباز بودند. در این دوره سالن «سینما مولن روژ» واقع در خیابان دبیراعظم و «سینما رکس» واقع در سه راه شریعتی به صورت روباز ساخته شدند. سالنهای دیگر عبارت بودند از «سینما متروپل»، «سینما کریستال»، «سینما آتلانتیک» ، «سینما شهر فرنگ» و «سینما شهر تماشا» که تا آستانهٔ انقلاب ۱۳۵۷ ایران به فعالیت خود ادامه میدادند. از این میان، سینما شهر تماشا بیشتر به نمایش فیلمهای هنری با مخاطب خاص میپرداخت.
درسال های بعد از انقلاب و دهه ۱۳۶۰هیچ سالن سینمای جدیدی در کرمانشاه ساخته نشد، اما به سبب شرایط به وجود آمده بر اثر جنگ ۸ ساله ایران و عراق، تقریباً بیشتر سالنها تعطیل گشتند. سینماهای متروپل، کریستال، دیانا، مولن روژ و رکس تعطیل شدند، و سالنهای دیگر با نامهای دیگری به فعالیت پرداختند. در این دوره سینما شهرتماشا به «استقلال»، سینما شهرفرنگ به «آزادی» و سینما آتلانتیک به «سینما پیروزی» تغییر نام دادند. سینما آتلانتیک با نام «سینما پیروزی» در روز ۱۸ فروردین ۱۳۶۵ با نمایش فیلم اتوبوس بازگشایی شد.
با پایان جنگ در کرمانشاه، مجدداً امکان بازسازی و نوسازی سالنهای سینما فراهم شد. در این دهه سالن «سینما صحرا» (بهمن) در شهرک دولتآباد توسط دولت و سالن سینما فرهنگ در شهرک فرهنگیان فاز ۲ توسط سرمایهگذار خصوصی در سال ۱۳۷۰ ساخته شد. سه سالن «سینما آزادی» (شهر فرنگ سابق)، «سینما پیروزی» (آتلانتیک سابق) و «سینما استقلال» (شهر تماشای سابق) هم کماکان به فعالیت خود ادامه میدادند. فعالیت سینما صحرا دیری نپائید و اندکی پس از افتتاح به حالت تعطیل درآمده و متروکه شد. در سال ۱۳۷۷ در شهر کرمانشاه ۵ سالن سینما به ظرفیت ۴۰۳۰ صندلی فعال بودهاست.
در دهه 80 و 90 هم تحولات بیشتر حول محور تغییرات مدیریتی و کاربری سالن ها بوده است . در اواخر دی ماه ۱۳۸۷، از سه سینمای باقیماندهٔ شهر کرمانشاه به جز سینما فرهنگ که متعلق به بخش خصوصی بود، همگی تعطیل شدند.
در سال ۱۴۰۰ و به دنبال تعطیلی دوسالهٔ سینماها به دلیل همهگیری بیماری کرونا از اواخر سال ۱۳۹۸، حوزهٔ هنری کرمانشاه از دومین دورهٔ رکود سینماها خبر داد که مشکلات مالی شدید برای سینماهای کرمانشاه و بیکاری پرسنل سالنهای سینما شد.
در ۱۹ آبان ۱۴۰۳ مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه وعده داد پس از انتخاب یک مکان مناسب، یک سینمای روباز در کرمانشاه احداث شود.
ترین ها و اولین های سینمای ایران
سینما سولی مبدا تاریخ سینمای ایران
نخستین سالن سینما در ایران
نخستین جشنواره فیلمهای ایران
یتاریخچه سینماتوگراف