به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، محمّدابراهیم فرّخ غفّاری (زادهٔ ۷ اسفندِ ۱۳۰۰ – درگذشتهٔ ۲۶ آذرِ ۱۳۸۵) سینماشناس، مورّخ، ناقد، کارگردان، پایهگذارِ کانونِ فیلم و فیلمخانهٔ ملّیِ ایران و از پیشگامان سینمای مدرن ایران بود.
فرخ غفاری را بسیاری از مهمترین نوابغ سینمای ایران نام بردهاند. علارغم همه استعدادی که در فیلمسازی داشت، دلایل متنوعی دست به دست یکدیگر دادند و او در نهایت از بروز همه استعدادهایش بازماند.
در روزهای ابتدایی ورود سینما به ایران، با آثاری روبهرو بودیم که در بسیاری از مواقع از کیفیت هنری قابلقبولی برخوردار نبودند. بااینحال، با سربرآوردن تعدادی از کارگردانان مهم، سینمای ایران دچار تغییرات بسیار زیادی شد؛ یکی از این کارگردانان، فرخ غفاری بود.
یادی از فرخ غفاری، نخستین ناقد و تاریخنگار سینمای ایران
غفاری در جوانی به فرانسه رفت و در آنجا ضمن تحصیل در رشته ادبیات، به تئاتر رو آورد. مدتی را بهعنوان روزنامهنگار گذراند و رفتهرفته با تعداد زیادی از چهرههای مهم سینما فرانسه آشنا شد. پساز اتمام تحصیلاتش به ایران بازگشت و بهشکل حرفهای به فیلمسازی مشغول شد. ابتدا چندین فیلم کوتاه و در ادامه نیز در سال 1337 اولین فیلم بلندش را تولید کرد.
در سال 1337فیلم «جنوب شهر» را ساخت. این فیلم از همان ابتدا غفاری را بهعنوان کارگردانی دگراندیش به جامعه سینمایی ایران معرفی کرد. غفاری تاثیر مستقیمی بر شکلگیری سینمای مدرن در ایران داشت. در فاصله یک سال از فیلم جنوب شهر، فیلم «عروس کدومه» را ساخت. در نهایت در سال 1343 با ساخت فیلم «شب قوزی» به سینما برگشت و اولین موفقیت تجاریاش را در سینمای ایران به دست آورد. شب قوزی، علاوهبر ایران، در دیگر کشورهای جهان نیز اکران شد و نام غفاری را بهعنوان یکی از اصلیترین نمایندگان سینمای مدرن ایران به فراسوی مرزها برد. او پساز ساخت فیلم شب قوزی، دوباره به غار تنهاییاش برگشت و بهمدت 11 سال هیچ فعالیت سینماییای نداشت. پساز یازده سال، با ساخت فیلم «زنبورک» به سینما بازگشت و یکی دیگر از آثار درخشان تاریخ سینمای ایران را تولید کرد.
ایرج نوذری (زادهٔ ۷ اسفند ۱۳۴۲) در تهران، هنرپیشه و فرزند منوچهر نوذری است. وی دارای مدرک کارشناسی ارشد رشتهٔ زبانشناسی و به زبانهای سانسکریت، هندی، اردو، اسپانیایی، فرانسوی و انگلیسی مسلط است و هماکنون ریاست امور بینالملل کونگفوی ایران را برعهده دارد.
وی با بازی در نقش «سرگرد علی امیری» در سه فصل مجموعه تلویزیونی کلانتر به شهرت رسید. وی همچنین میهمان برنامه صندلی داغ با اجرای پدرش منوچهر نوذری بوده است.
از فروردین ۵۷ وقتی ۱۵ ساله بود رسما در کنار پدرش حضور در رادیو را تجربه کرد، در سالهای قبل از انقلاب نیز در برنامه شما و رادیو با اجرای منوچهر نوذری بازی میکرد، پس از انقلاب نیز در برنامه صبح جمعه با شما حضور یافت.
همچنین فریدون صلاحی نمایشنامه نویس، کارگردان تئاتر، شاعر و روزنامهنگار در هفتم اسفند ماه سال ۱۳۱۳ در یک خانواده آذریتبار مهاجر در شهر مرزی «محمدآباد درگز» زاده شد و در سال ۱۳۲۸ بعد از اتمام دوره ابتدائی به همراه خانوادهاش به مشهد نقل مکان کرد.
وی فعالیت هنری خود را در عرصه تئاتر و شعر و مقالهنویسی در دبیرستان شاهرضای مشهد آغاز کرد و در نیمه دهه ۳۰ در دادگستری قوچان استخدام شد و به اتفاق جمعی از جوانان گروه تئاتر قوچان را بنیان نهاد. وی در روزنامه خراسان در کنارافرادی همچون دکتر علی شریعتی در زمینههای فرهنگی و هنری به فعالیت پرداخت و هفتهنامه پیک خراسان را به ضمیمه روزنامه خراسان منتشر کرد.
وی همچنین مدیریت روزنامه آفتاب شرق و هفتهنامه هیرمند و نور خراسان را بر عهده داشت.
وی برنامههای متنوع و روشنگری را در رادیو مشهد اجرا میکرد و علاوه بر اجرای نمایشنامههای رادیویی، برنامه ای بنام «گلبوته» در زمینه معرفی هنرمندان خراسانی را اداره میکرد. همزمان با تأسیس اداره کل فرهنگ و هنر خراسان در سال ۱۳۴۸ گروه تئاتر نیما را بنیاد نهاد و نزدیک به ۳۰ نمایشنامه را با موضوعات اجتماعی و انتقادی به صحنه نمایش برد.
اما در چنین روزی زنده یاد عبّاس امیری مقدم (۱۷ مهر ۱۳۲۲ – ۷ اسفند ۱۳۸۹) بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون از میان ما رفت .
او فعالیت هنری خود را در سال ۱۳۶۳ با مجموعهٔ سربداران آغاز کرد و از سال ۱۳۶۴ نیز با فیلم آتش در زمستان ساختهٔ حسن هدایت فعالیت در سینما را شروع کرد.
عبّاس امیری مقدم در سال ۱۳۲۲ در آمل زاده شد. از ۱۹ سالگی بهطور جدی تئاتر را شروع کرد و تا انقلاب در نمایشهای زیادی به روی صحنه رفت.
در سال ۱۳۶۰ برای بازی در سریال کوچک جنگلی در نقش حاج احمد کسمایی انتخاب شد که سکوی پرتاب او در بازیگری بود. در سال ۱۳۷۵ با بازی در نقش ابوموسی اشعری در سریال امام علی به کارگردانی داوود میرباقری به شدت مورد توجه قرار گرفت.
امیریمقدم برای بازی در فیلم جایی در دور دست کاندیدای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد در دوره بیست و چهارم جشنواره بینالمللی فیلم فجر (۱۳۸۴) شد.
وی ساکن شهر رشت بود و محمد ناجی تهیهکنندهٔ پروژهٔ تلویزیونی صبح بخیر سرکار همراه گروه در فومن مستقر بودند تا بتوانند صحنههای فیلم را در نقاط مختلف فومن و اطراف آن تصویربرداری کنند. او اصرار داشت که پس از پایان کار به محل سکونت خود مراجعت کند و برای رفاه حال او سرویسی را در نظر گرفتند تا هر روز پس از اتمام کار او را به محل زندگیاش در رشت ببرند.
صبح روز شنبه ۷ اسفند ۱۳۸۹ ساعت ۸:۳۰ در جادهٔ رشت به فومن در فلاحآباد به دلیل لغزندگی جاده بر اثر بارندگی، ماشین حامل وی (پیکان) تصادف کرد.
تصادف، شدید نبود و دو نفر سرنشین (راننده و دستیار تدارکات) آسیب جدی ندیدند، وی به یکی از بیمارستانهای فومن منتقل و در آنجا احیای قلب صورت گرفت اما او بر اثر عارضهٔ قلبی درگذشت. روحش شاد