به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، مستند «سفر ناتمام» ساخته حسن فتحی، محصول سال ۱۳۹۰، با همکاری انجمن صنفی تهیه‌کنندگان سینمای مستند، یکشنبه ۲۶ مهرماه در سالن سینماتوگراف موزه سینما به نمایش درآمد.
پس از نمایش فیلم، پدرام اکبری درباره وجوه مختلف شخصیت و کارنامه زنده‌یاد نادر ابراهیمی سخن گفت.
مستند «سفر ناتمام» به زندگی، شیوه کار و آثار نادر ابراهیمی، نویسنده، پژوهشگر و ایران‌شناس، می‌پردازد؛ نویسنده‌ای که بیش از ۱۰۰ کتاب منتشرشده در کارنامه دارد و نگارش و کارگردانی دو مجموعه تلویزیونی «آتش بدون دود» و «سفرهای دور و دراز هامی و کامی در وطن» از جمله فعالیت‌های اوست. بهناز جعفری نیز روایت این مستند را بر عهده دارد.
وجوه گوناگون شخصیت نادر ابراهیمی در یک مسیر قرار داشتند
پدرام اکبری در آغاز سخنانش به نماهنگ «افسانه‌های شورانگیز» اشاره کرد که پیش از نمایش مستند پخش شده بود. این اثر با شعری از عزیزالله حاجی‌مشهدی، منتقد سینما و دستیار نادر ابراهیمی در مجموعه «آتش بدون دود»، به آهنگسازی مهدی سریر و با صدای رضا صادقی ساخته شده است.
وی نادر ابراهیمی را شخصیتی چندوجهی توصیف کرد و گفت: تمامی این وجوه در یک راستا قرار دارند؛ راستی، باوجدان بودن، انسان بودن، ایران‌دوستی و عشق به خاک ایران.
او با اشاره به سخنان ابراهیمی درباره عشق به ایران افزود که این علاقه را باید در پیوند او با مردم جست‌وجو کرد؛ مردمی که به گفته اکبری، بخش جدایی‌ناپذیر نگاه و جهان فکری این نویسنده بودند.
اکبری با اشاره به تولد نادر ابراهیمی در ۱۴ فروردین ۱۳۱۵ و درگذشت او در ۱۶ خرداد ۱۳۸۷ گفت: نادر با بهار آمد، اما مردی نبود که فقط ۷۲ سال عمر کند. او ظرفیت زیستن و اثر گذاشتن بسیار بیش از این‌ها را داشت.
روایت اکبری از نخستین نشانه‌های بیماری نادر ابراهیمی
این تهیه‌کننده سینما در ادامه، خاطره‌ای از یکی از دیدارهای خود با نادر ابراهیمی در میانه دهه ۱۳۷۰ روایت کرد؛ دیداری که به گفته او، از نخستین نشانه‌های بیماری این نویسنده حکایت داشت.
اکبری گفت در آن روز، قرار بود همراه ابراهیمی برای گفت‌وگو درباره ساخت چند فیلم کوتاه فرهنگی به مجموعه‌ای مرتبط با فناوری آموزشی مراجعه کنند. در زمان انتظار برای ملاقات، ابراهیمی چند قرص از جیبش بیرون آورد و خورد. اکبری که از این اتفاق متعجب شده بود، علت را پرسید و ابراهیمی از سردرد شدید شب گذشته‌اش گفت.
به روایت اکبری، این اتفاق در دوره‌ای رخ داد که نشانه‌های اولیه بیماری‌ای که بعدها زندگی ابراهیمی را تحت تأثیر قرار داد، آشکار شده بود؛ بیماری‌ای که به گفته او، سال‌ها این نویسنده را درگیر کرد.
استقبال از کتاب‌های نادر ابراهیمی ادامه دارد
اکبری با اشاره به شمارگان و نوبت‌های چاپ آثار ابراهیمی، از تداوم استقبال مخاطبان از کتاب‌های او سخن گفت. او با ذکر نمونه‌هایی از جمله «یک عاشقانه آرام» و «بار دیگر شهری که دوست می‌داشتم»، این استقبال را نشانه پیوند ماندگار آثار ابراهیمی با خوانندگان دانست.
او همچنین با اشاره به دو تجربه سینمایی ابراهیمی، درباره ظرفیت دیده‌شدن آثار تصویری او گفت که عرضه گسترده‌تر این آثار می‌توانست امکان تازه‌ای برای آشنایی مخاطبان با بخش دیگری از کارنامه او فراهم کند.
اکبری در بخش دیگری از سخنانش، درباره غیبت حسن فتحی در این نشست توضیح داد که این کارگردان به دلیل اشتغال به ساخت مجموعه‌ای درباره دوران صفویه نتوانسته است در برنامه حضور پیدا کند.
او در عین حال، از فتحی به‌عنوان هنرمندی ارزشمند یاد کرد و ابراز امیدواری کرد اثر تازه او نیز به تاریخ وفادار باشد.
روایت توقف پخش «سفرهای دور و دراز هامی و کامی در وطن»
بخش دیگری از سخنان اکبری به شرایط تولید و توقف پخش مجموعه تلویزیونی «سفرهای دور و دراز هامی و کامی در وطن» در سال‌های نخست پس از انقلاب اختصاص داشت.
او که به گفته خودش از اواخر سال ۱۳۵۸ تا پایان سال ۱۳۶۱ مسئول بخش تهیه‌کنندگان شبکه اول تلویزیون بوده است، اظهار کرد در آن دوره از نزدیک با مسائل تولید و وضعیت تهیه‌کنندگان ارتباط داشته و در سال‌های پایانی این مسئولیت، شاهد بررسی‌های مالی درباره مجموعه نادر ابراهیمی بوده است.
اکبری گفت که به‌دنبال این بررسی‌ها، هزینه‌های تولید مجموعه زیر ذره‌بین قرار گرفت و روند رسیدگی به پرونده، رفت‌وآمدها و پیگیری‌های متعددی را برای ابراهیمی به همراه داشت.
به گفته او، بخش‌هایی از مجموعه تولید شده بود، اما ادامه پخش آن متوقف شد.او با اشاره به حضور حسین زندباف، تدوینگر مجموعه، در نشست گفت که مسائل مربوط به لابراتوار و صداگذاری نیز بخشی از فرایند تولید بود و بررسی هزینه‌ها باید با در نظر گرفتن همین جزئیات انجام می‌شد.
نقش اکبر عالمی در بررسی پرونده مالی اکبری
در ادامه، از ارجاع پرونده مالی مجموعه به دکتر اکبر عالمی، مدرس و پژوهشگر سینما، سخن گفت و اظهار کرد که عالمی پس از بررسی اسناد و مدارک، تخلف مالی‌ای از سوی نادر ابراهیمی احراز نکرده بود.او با یادآوری مراسمی که پس از درگذشت ابراهیمی در خانه هنرمندان ایران برگزار شده بود، گفت که اکبر عالمی در آن مراسم پرونده مالی این نویسنده را همراه داشت و درباره نتیجه بررسی‌های خود توضیح داد. به روایت اکبری، عالمی اسناد و مدارک را نیز برای تحویل به خانواده ابراهیمی آورده بود.
اکبری با اشاره به این خاطره، بر اهمیت ثبت دقیق این بخش از تاریخ تولید تلویزیون و روایت تجربه کسانی تأکید کرد که از نزدیک در جریان رویدادهای آن دوره بوده‌اند.
«انسان‌هایی که خود را مدیون جامعه می‌دانند، کم‌شمارند»
اکبری در جمع‌بندی سخنانش، نادر ابراهیمی را انسانی شریف، پاکدست، آزاداندیش و بااخلاق توصیف کرد و گفت: «انسان‌های پاکدل، پاکدست، شریف و بااخلاقی که خود را مدیون جامعه می‌دانند و می‌خواهند به آن خدمت کنند، مانند نادر، بسیار کم هستند.»او در پایان ابراز امیدواری کرد که نسل‌های تازه، به‌جای آنکه صرفاً خود را شاگرد نادر ابراهیمی بدانند، از منش فکری و اخلاقی او الهام بگیرند و در مسیر مسئولیت‌پذیری و خدمت به جامعه گام بردارند.