به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، اکران خصوصی باکس فیلمهای کوتاه «قرار» روز گذشته، اول شهریور ۱۴۰۵، در سالن فردوس موزه سینما و به همت روابط عمومی انجمن سینمای جوانان ایران برگزار شد.
این برنامه با حضور بهروز شعیبی، مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران، فاطمه محمدی سیجانی، مدیرعامل موزه سینما، بیژن میرباقری، کارگردان، داریوش کاردان، کارگردان، مجری و برنامهساز پیشکسوت، کریم امینی، کارگردان فیلم «فسیل»، مریم بحرالعلومی و ابراهیم امینی، کارگردان و بسیاری از کارگردانان فیلم کوتاه و هنرجویان و علاقهمندان برگزار شد.
این رویداد با استقبال قابل توجه حاضران همراه بود، بهگونهای که تعداد شرکتکنندگان از ظرفیت سالن فراتر رفت و شماری از علاقهمندان به دلیل تکمیل ظرفیت، بهصورت ایستاده به تماشای فیلمها و نشست نقد و بررسی آثار پرداختند.
در این اکران، فیلمهای کوتاه «آدمک» به کارگردانی سیاوش گرجستانی، «انار» به کارگردانی مهرداد جلالی، «به صدای زمین گوش کن» به کارگردانی شهاب مهربان و «متولد تهران» به کارگردانی جواد حکمی روی پرده رفتند و در ادامه، امیر قادری، منتقد سینمایی، با همراهی میثم کریمی بهعنوان مجری برنامه، با عوامل و کارگردانان این آثار به گفتوگو نشستند.
قادری: فیلمهای کوتاه امروز استاندارد مشخصی دارند
امیر قادری در ابتدای این جلسه درباره مجموعه چهار فیلم نمایش دادهشده گفت: امروز در فیلم کوتاه نمیتوان ایراد واضحی به بسیاری از فیلمها گرفت. اغلب فیلمها از یک استاندارد برخوردارند و کار سخت این است که ببینیم چه چیزی بالاتر از استاندارد میتوانیم به مخاطب ارائه بدهیم. دیگر نمیشود ایراد مشخصی گرفت که مثلاً کارگردان کارش را بلد نبوده است.
«انار»؛ فیلمی با ایدهای برگرفته از خاطرهفیلم کوتاه «انار» به کارگردانی مهرداد جلالی در این جلسه نمایندهای از گروه سازنده در میان حاضران نداشت و محمد مرادی، مشاور فیلم، درباره شکلگیری ایده آن گفت: این ایده از جایی شکل گرفت که پدرم قرار بود چند نهال انار بکارد و از خاطرهای از پدرش بود. این فیلم اولین فیلمی بود که در جشنواره تهران حضور داشت.
امیر قادری درباره این فیلم گفت: فیلم موفقی بوده و جوایز زیادی هم گرفته است، اما در زمان جشنواره که فیلم را دیدم، انتظار من را از تعریفهایی که درباره آن شنیده بودم برآورده نکرد و به جز توئیست آخر، چیز زیادی برای من نداشت.او ادامه داد: بزرگترین امتیاز فیلم همین است که نادر را در شرایطی قرار میدهد که ما نمیبینیم و معرفی اینگونهی مادر که نگران فرزندش است، برای مخاطب غافلگیرکننده است.
قادری همچنین گفت: آسیبشناسی اصلی من این است که راه برای ورود استعدادها باز نیست و خود این نتیجه مشکلات دیگری است.
«به صدای زمین گوش کن»؛ وقتی جاهطلبی کارگردان با بازیها همراه نمیشود
دومین فیلم نمایش دادهشده، فیلم کوتاه «به صدای زمین گوش کن» به کارگردانی شهاب مهربان بود.
امیر قادری درباره این فیلم گفت: فیلم اشتباه دستوری ندارد، اما بازی بازیگران کنترلنشده است. انگار یک داستان مدرن سطح بالا را میخواهد روایت کند، اما بازیها جاهطلبی کارگردان را حمایت نمیکنند. به نظرم ریتم درونی صحنهها میتوانست بهتر باشد؛ نه به معنای تدوین، کاتها یا ریتم. در حرکت درونی افراد، در بازیها، حرکت بازیها و بازیگران یک کندی میبینیم.
قادری ادامه داد: وقتی بازیگر فیلمی درباره استراق سمع میسازد و در سکانسی ما در تلویزیون پخش فیلم کاپولا را میبینیم، یعنی کارگردان سینما را دوست دارد. اندازه بازیگران را رعایت کردن چیزی است که شما را از بقیه منفک میکند. باید چیزی فراتر از تعریف نعلبهنعل داستان داشته باشیم.
قادری درباره مفهوم پوچی در سینما نیز گفت: این پوچی که مثلاً در بعضی فیلمهای خارجی میبینیم فرق میکند. البته اینها در شرایطی است که توقع ما از فیلمهای کوتاه بالا رفته وگرنه شاید این فیلمها را سالهای پیش میدیدیم و اینطور نبود. همانطور که گفتم، این فیلم هم مانند فیلمهای دیگر این باکس استانداردها را رعایت کرده است.او در بخش دیگری از صحبتهای خود تأکید کرد: وقتی فیلمی اثر بگذارد و مجذوب فیلم بشوید، اشتباهات کارگردان را نادیده میگیریم.
«آدمک»؛ تجربهای برای ساختن فیلم بلند
فیلم کوتاه «آدمک» به کارگردانی سیاوش گرجستانی، دیگر فیلم این باکس بود که مورد نقد و بررسی قرار گرفت.سیاوش گرجستانی درباره این فیلم گفت: «آدمک» دومین فیلم کوتاه داستانی من بود و بسیار خوشحالم که در «قرار» حضور دارد. این فیلم در بخش مسابقه جشنواره فیلم کوتاه تهران و جشنواره فجر هم حضور داشت و نامزد شد.
او ادامه داد: این فیلم تجربه شخصی نبود؛ فقط یک دغدغه برای من پیش آمده بود. بعد از فوت پدرم، آقای سیروس گرجستانی، برای انحصار وراثت کاری دادگاهی داشتم و در واقع یک الهام و دغدغه برایم ایجاد شد.
گرجستانی افزود: من قبل از فیلم کوتاه «آدمک» تصمیم داشتم فیلم بلند بسازم، اما بعد از «آدمک» دنبال سرمایه هستم تا دوباره یک فیلم کوتاه دیگر بسازم.امیر قادری درباره «آدمک» گفت: این فیلم کوتاه یک نمونه کوچک از یک فیلم بلند بود. انتظار من این بود که یک مقدار ایدهپردازتر، تجربهمحورتر و کمی خطرپذیرتر باشد. گویی هدف نشان دادن توانایی برای ساختن فیلم بلند بوده است.
او ادامه داد: کارگردانی که این فیلم را با این دکوپاژ، نورپردازی و قاببندی ساخته، همین حالا میتواند سریال یا محصولی با پروداکشن بزرگتر بسازد.
«متولد تهران»؛ دغدغه قانون و هویت اجتماعی
فیلم کوتاه «متولد تهران» به کارگردانی جواد حکمی، آخرین فیلم این مجموعه بود که مورد نقد و بررسی قرار گرفت.
محمدجواد حکمی درباره شکلگیری ایده این فیلم گفت: من در جامعهالمصطفی به طلاب غیرایرانی درس میدادم و به واسطه این ارتباط، میدیدم که اتباع مشکلاتی داشتند؛ از جمله اینکه نمیتوانستند چیزی به نام بزنند و دنبال شخص قابل اعتمادی بودند تا بتوانند چیزی بخرند. این مشکل برای آنها جدی بود و این ایده به ذهن من رسید که میتواند یک دغدغه جدی باشد.
حکمی ادامه داد: نگاه من قانون بود؛ نه در دفاع از اتباع و نه در تخریب اتباع. مسئله قانون بود. این قانون وضع شده بود تا اتباع به خاطر تحت فشار بودن و نداشتن شهروندی از ایران بروند و تأثیری هم نداشته و این مسئله قانونی جدی نبود.
او درباره شخصیتپردازی در فیلم نیز گفت: شخصیتها در دو سه جا نقطهگذاری شدهاند که برای مخاطب جا بیافتند، اما اگر این اتفاق نیافتاده، هم به دلیل ظرفیت فیلم کوتاه و هم شاید ضعف کار من بوده است.
امیر قادری در ادامه گفت: “متولد تهران”، فیلم مورد علاقه من در این باکس بود.
او درباره ارزش افزوده فیلم توضیح داد: ارزش افزوده این که که چه چیزی به مخاطب ارائه میدهیم، این بود که ایده “متولد تهران” را در فیلمهای دیگر ندیدم. این افراد در فیلم هویت اجتماعی ندارند و بدون اینکه کارگردان از این بُعد استفاده کند، شخصیت افغان فیلم مدام از مادری که حافظهاش از بین رفته میخواهد او را به یاد بیاورد و در سطحی فراتر، بدون اینکه در ذوق بزند، دنبال هویت میگردد.
قادری افزود: چالش در جای دیگری است و وقتی دوربین با شخصیت دختر باقی میماند، اثر احساسی فیلم را بالا میبرد.
داریوش کاردان: فیلم کوتاه نباید با فیلمهای بلند بیکیفیت مقایسه شود
داریوش کاردان، کارگردان، مجری و برنامهساز پیشکسوت، در این نشست با ابراز خرسندی از برگزاری جلسات نقد و بررسی فیلم کوتاه گفت: بسیار خوشحالم که بعد از مدتها این جلسات برگزار میشود و در آن حضور دارم.
او با اشاره به تفاوتهای فیلم کوتاه و بلند بیان کرد: مقایسه فیلم بلند و کوتاه اشتباه است، چراکه بستگی دارد از کدام POV یا زاویه دید به موضوع نگاه کنیم. کار فیلم کوتاه سخت است؛ برای مثال باید در ده دقیقه یک فیلم را شروع کنیم، به اوج برسانیم، احساس مخاطب را درگیر کنیم و به پایان برسانیم.
کاردان ادامه داد: چه فیلم کوتاه و چه فیلم بلند باید وظیفه خود را انجام دهند. شخصیتپردازی، فیلمنامه و کارگردانی در فیلم کوتاه و فیلم بلند تعریفهای متفاوتی دارند. بنابراین اگر قرار است این دو گونه با یکدیگر مقایسه شوند، باید فیلم کوتاه خوب را با فیلم بلند خوب مقایسه کنیم، نه اینکه بهصورت کلی درباره آنها قضاوت کنیم.
وی افزود: نمیتوان فیلمهای بلند بیکیفیت و صرفاً گیشهای را که نه داستان دارند و نه کارگردانی، با یک فیلم کوتاه که با امکانات اندک، ایده و خلاقیت و هزینه کم ساخته شده است، مقایسه کرد. اگر چنین مقایسهای انجام دهیم، این فیلمهای کوتاه به اندازه ۸۰۰ فیلم بلند ارزش دارند.
کاردان در پایان با تبریک به مناسبت برگزاری اکران خصوصی قرار گفت: برگزاری چنین نشستهایی نعمت و غنیمت است. اگر قرار است فیلم کوتاه و در پی آن فیلم بلند ما قابل دیدن باشد، آسیبشناسیها باید از همین نشستها اتفاق بیافتد. این نقد و بررسیها دید کارگردانها را گسترش میدهد.
بیژن میرباقری: فیلم کوتاه باید امتداد داشته باشد
بیژن میرباقری، کارگردان، نیز در این نشست درباره ضرورت شکلگیری جهان داستانی در فیلم گفت: ما وقتی فیلمی را میسازیم، یک جهانی را میخواهیم ترسیم کنیم که قهرمان داستان به یک جایی برسد. ۸۰۰ صفحه رمان «جنایت و مکافات» نوشته شد که بگوید اگر جنایتی مرتکب شدی، باید مکافات آن را هم بکشی.
او با اشاره به فیلم «انار» گفت: مثلاً امروز در فیلم «انار»، درخت انار کجای داستان بود؟ یعنی قصه تمام نمیشود؛ برای یکی از شخصیتهای اصلی داستان تمام نمیشود.میرباقری ادامه داد: همین مورد درباره فیلم «متولد تهران» نیز وجود دارد. شخصیت برای مخاطب حرکت نمیکند و مخاطب این حرکت را نمیبیند. فیلمی که قهرمان از نقطه A به B رفته باشد، فیلم کوتاه «آدمک» سیاوش گرجستانی بود.
او تأکید کرد: درست است که فیلم کوتاه را نباید با فیلم بلند مقایسه کنیم. شرف فیلم کوتاه به شرفش است و نباید مقایسه کرد.
میرباقری در ادامه با اشاره به سابقه فیلمسازانی که از سینمای کوتاه به سینمای بلند راه یافتهاند، گفت: در ادوار مختلف، کسانی که از فیلم کوتاه آمدند، مانند امیرشهاب رضویان، مهدی جعفری، کیانوش عیاری، شهرام مکری، مجید برزگر و… از فیلم کوتاه آمدند.او افزود: به طوری که ما در جشن خانه سینما فیلمها را میدیدیم، همه تولیدات را میدیدیم، نه فقط فیلمهای جشنواره را. به طوری که میگفتیم مکتب کردستان، مکتب تبریز و شیراز و… و فیلمسازها را به این نام میشناختیم.
میرباقری تأکید کرد: فیلم کوتاه باید امتداد داشته باشد و نام فیلمساز کوتاه باید در یاد مخاطب بماند.
در این رویداد، هنرمندانی چون شیرین اسماعیلی، بهادر زمانی، فرشید نوابی، علیرضا دهقان، پرتو مهر، حمیدرضا محمدی، محمدرضا مرادی، فردین انصاری، میثم محمدخانی، محمود پوینده، مهدی باقری و سالم صلواتی، وحید رونقی، مجری، وستا جعفری، مجری، حامد مهربانی، مجید صیادی، علی حسامفر، سیدمحمد حسینی غفاری و… نیز حضور داشتند.
اکران خصوصی باکس «قرار» با هدف نمایش و معرفی فیلمهای کوتاه و فراهم کردن زمینه گفتوگو و تبادل نظر میان فیلمسازان، منتقدان و اهالی سینما برگزار شد.