ابراهیم مرادی از پیشگامان سینمای ایران

ابراهیم مرادی  از پیشگامان سینمای ایران

ابراهیم مرادی فیلم‌نامه‌نویس، کارگردان، تهیه‌کننده فیلم، فیلم‌بردار، بازیگر و یکی از پیشگامان سینمای ایران محسوب می‌شود.

به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران،  ابراهیم مرادی در سال ۱۲۸۶ هجری خورشیدی در بندر انزلی متولد شد. او در ۱۲ سالگی به جنبش جنگل به رهبری میرزا کوچک خان جنگلی پیوسته بود و در جمهوری انقلابی گیلان نیز نقش داشت. گفته می‌شود وی در مدرسه رشدیه انزلی به آموزش گریگور یقیکیان و سالن سینما تئاتر شخصی عمید همایون، در انزلی با هنر تئاتر آشنا گردید. ابراهیم مرادی پس از شکست جنگلی‌ها برای بار نخست به شوروی گریخت و در جریان اقامت اجباری‌اش در مسکو جذب حرفهٔ عکاسی شد.
مرادی پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۰۹ کار فیلم‌برداری برای ساخت فیلم بلندی که بعدها «انتقام برادر» یا «روح و جسم» نام گرفت را در انزلی، آغاز کرد. این فیلم نهایتاً به شکلی ناقص در همان سال در سالن ارمنی‌های شهر رشت به مدت ۵۵ دقیقه به نمایش درآمد.
ویژگی مهم این فیلم ساخت مستقل آن از جریان جاری سینمای آن زمان ایران است که در تهران و هند متمرکز بود. مرادی ساخت و فیلم‌برداری این فیلم را هم‌زمان با فیلم‌برداری آبی و رابی توسط اوانس اوهانیانس، آغاز کرد. اما از آن‌جا که سینما در ایران هنری ناشناخته بود، هیچ‌کس حاضر به کمک مالی به او نشد. چون روند تولید فیلم به شکلی نسبتاً کامل تا سال ۱۳۱۰ طول کشید، فیلم «انتقام برادر» سومین فیلم داستانی ایرانی است که در تهران به نمایش درآمد و از آن‌جا که تاریخ نویسان سینما زمان نمایش یک فیلم را در پایتخت ملاک داوری تاریخی خود قرار می‌دهند، نوشته‌اند مرادی سومین فیلم بلند سینمایی ایران را ساخته است .
مرادی یکی از سه چهار هنرمندی است که سینمای ایران با نام آن‌ها آغاز می‌شود. هنگامی که اوانس اوهانیانس آگهی‌های «مدرسه آرتیستی سینما» را در روزنامه‌های کثیرالانتشار سال ۱۳۰۹ چاپ می‌کرد، مرادی ۲۳ سال داشت.

در دوره اول فیلمسازی (۱۳۰۹–۱۳۱۶) که سینمای ایران «قدم آهسته» می‌رفت، مرادی در صف گروه کم شمار اما پرذوق فعالان سینما قرار داشت. از مجموع ۹ فیلم این دوره، دو فیلم ساخته اوست: انتقام برادر (۱۳۱۰) و بلهوس (۱۳۱۳).
ابراهیم مرادی  از نخستین منتقدان سینما نیز محسوب می‌شود. وی ذهنی خلاق و نگاهی فنی داشت که باعث شد دو اختراع مهم را به ثبت برساند:

  • دستگاه تبدیل صدای فیلم
  • دستگاه تهیه زیرنویس فارسی برای فیلم‌ها

    پس از کناره‌گیری از سینما در سال ۱۳۵۱ مدرسه «کودک پاد» را با هدف کشف کودکان استثنایی و نابغه تأسیس کرد و سرانجام  در سال ۱۳۵۶ خورشیدی در تهران درگذشت.

 

فیلم شناسی
 

۱۳۱۰ انتقام برادر (نویسنده، کارگردان، تهیه کننده، فیلمبردار)
۱۳۱۲ حاجی آقا آکتور سینما (دستیار فیلمبردار)
۱۳۱۳ بلهوس (نویسنده، کارگردان، تهیه کننده، فیلمبردار)
۱۳۳۰ کمرشکن (نویسنده، کارگردان، تهیه کننده، فیلمبردار)
۱۳۳۲ پیوند زندگی (نویسنده، کارگردان، تهیه کننده، فیلمبردار)
۱۳۳۸ گوهر لکه‌دار (نویسنده، کارگردان) 

سایر فعالیت‌ها

تأسیس استودیو جهان‌نما در بندر انزلی در سال ۱۳۰۹
ایجاد و فعال سازی مرکز فیلم‌های خبری در وزارت معارف وقت
تأسیس شرکت «پرس فیلم»
تأسیس «استودیو مرادی»