تاریخ نیازمند گذر زمان است

تاریخ نیازمند گذر زمان است

فرشاد اکتسابی ، مستندساز در یک یادداشت اختصاصی برای موزه سینما نوشته است : مستندساز صرفاً روایتگر یک واقعه نیست؛ بلکه امانت‌دار بخشی از حافظه تاریخی یک ملت است.

به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، در یادداشت فرشاد اکتسابی آمده است :
از نگاه من، جنگ اساساً پدیده‌ای تلخ، دردناک و ناپسند است. هر جنگی، در هر نقطه‌ای از جهان که رخ دهد، پیش از هر چیز جان انسان‌های بی‌گناه را می‌گیرد و رنج و خسارت‌های جبران‌ناپذیری بر ملت‌ها تحمیل می‌کند. از همین رو، وقوع جنگ همواره مایه تأسف برای بشریت است.
با این حال، واقعیت این است که جنگ، هرچند نامطلوب، در طول تاریخ همواره یکی از واقعیت‌های تکرارشونده زندگی بشر بوده و ملت‌های بسیاری، از جمله مردم ایران، آثار و پیامدهای آن را تجربه کرده‌اند.
نمونه روشن آن، جنگ هشت‌ساله ایران و عراق است؛ جنگی که خسارت‌های انسانی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی فراوانی برای کشور ما به همراه داشت و پیامدهای آن تا سال‌ها بر سرنوشت نسل‌های بعدی سایه افکند.
حدود دو سال پیش مستندی با عنوان «خط القعر» ساختم که به واکاوی ریشه‌ها و عوامل شکل‌گیری جنگ ایران و عراق می‌پرداخت.
پژوهش این اثر نزدیک به یک سال به طول انجامید و تلاش کردم با اتکا به اسناد معتبر تاریخی، روایت‌های موجود را بررسی کنم و تا آنجا که امکان‌پذیر است، با نگاهی منصفانه، مستند و به دور از هرگونه جانبداری، این رویداد تاریخی را روایت کنم. خوشبختانه این مستند پس از انتشار نیز مورد توجه مخاطبان قرار گرفت.
به باور من، واکاوی و ثبت هر رویداد مهم اجتماعی، سیاسی و تاریخی، یکی از مهم‌ترین رسالت‌های مستندساز است. مستندساز صرفاً روایتگر یک واقعه نیست؛ بلکه امانت‌دار بخشی از حافظه تاریخی یک ملت است. از همین رو، وظیفه دارد با تکیه بر پژوهش، اسناد، شواهد و قرائن معتبر و با پرهیز از هرگونه پیش‌داوری و جهت‌گیری فکری، تصویری دقیق، منصفانه و قابل اتکا از آن رویداد ارائه کند. شاید هر نسل، برداشت و تفسیر خود را از تاریخ داشته باشد، اما آنچه باید برای آیندگان باقی بماند، روایت‌هایی است که تا حد امکان بر حقیقت، انصاف و امانت‌داری استوار باشند.
از همین منظر، علاقه‌مندم در آینده مستندی درباره جنگ ۴۰ روزه اخیر نیز بسازم؛ مستندی که همان رویکرد پژوهش‌محور، تاریخی و مبتنی بر اسناد معتبر را دنبال کند و بتواند تصویری دقیق و منصفانه از این رویداد برای نسل‌های آینده به یادگار بگذارد.با این حال، تصور می‌کنم هنوز برای ساخت چنین مستندی زود است.
اگرچه اکنون در شرایط آتش‌بس قرار داریم، اما از نگاه من این بحران هنوز به پایان قطعی نرسیده و بسیاری از ابعاد و پیامدهای آن همچنان در حال شکل‌گیری است. تاریخ نیازمند گذر زمان است؛ باید اسناد بیشتری منتشر شود، زوایای پنهان روشن گردد و امکان قضاوتی دقیق‌تر و منصفانه‌تر فراهم آید.
امیدوارم این بحران هرچه زودتر به شکلی پایدار پایان یابد و منطقه روی آرامش ببیند. اگر چنین فرصتی فراهم شود، مشتاق خواهم بود همان‌گونه که در مستند «خط القعر» به واکاوی جنگ ایران و عراق پرداختم، این رویداد را نیز با همان رویکرد پژوهشی و امانت‌دارانه روایت کنم.
در نهایت، باور دارم جنگ‌ها روزی به پایان می‌رسند، اما آنچه برای همیشه باقی می‌ماند، روایت تاریخ است. اگر این روایت بر پایه حقیقت، انصاف و امانت‌داری شکل نگیرد، آیندگان نه خودِ جنگ، بلکه روایت‌های نادرست آن را به ارث خواهند برد.
ازهمین رو، مسئولیت مستندساز تنها ثبت تصویر نیست؛ بلکه پاسداری از حقیقت تاریخی و حفظ حافظه جمعی یک ملت است.