به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، این مستند که برای نخستین بار در تاریخ سینمای مستند ایران و قزاقستان تولید شده است ، با حضور اساتید شرق شناسی ؛ مدرسین زبان فارسی و ایران شناسان دانشگاه فارابی و همچنین استادان و پژوهشگران تاریخ دانشگاه آبای در شهر آلماتی قزاقستان به نمایش درآمد.
در بین سال های 1931 تا 1933 میلادی در زمان حاکمیت اتحاد جماهیر شوروی به رهبری ژوزف استالین اجرای مالکیت اشتراکی وتصاحب دام و احشام مردم عشایرقزاقستان به زور و ایجاد قحطی ساختگی باعث شد مردم قزاقستان به کشورهای مغولستان ؛ چین ؛ افغانستان ؛ ترکیه و ایران کوچ کنند.
در آن سال ها قزاق هایی به ایران کوچ کردند ؛ آنها از شمال غرب دریای خزر از بندرآکتائو واقع در استان منگستائو قزاقستان با مصائب و سختی های فراوان خود را به استان گلستان رساندند و در سه شهر گرگان ؛ بندر ترکمن و گنبدکاووس ساکن شدند و اکنون به عنوان قزاق ایرانی در این منطقه شناخته می شوند.
امیرهوشنگ دانایی نویسنده و کارگردان فیلم عبور از فولاد مدت بیست ودو سال است که در قزاقستان زندگی می کند و سابقه خبرنگاری خبرگزاری صدا و سیما و خبرگزاری ایران پرس در این کشور را در کارنامه دارد.
او همچنین تاکنون چندین فیلم کوتاه و سریال تلویزیونی را کارگردانی و در دهه هفتاد با کارگردانانی همچون مسعود کیمیایی و مرحوم علی حاتمی همکاری داشته است .
دانایی در مراسم های رونمایی فیلم عبور از فولاد در دانشگاههای قزاقستان گفت: از سال 1402 تحقیقات و جمع آوری مدارک ؛ اسناد و تصاویر آرشیوی را آغاز و در مدت ده روز در شهرهای گرگان ؛ بندرترکمن و گنبدکاووس از محله ها ؛ خانواده ها و آداب و رسوم قزاق های ایرانی تصویربرداری کردم .
وی افزود: دربندرآکتائو قزاقستان که محل زندگی قزاق های ایرانی است ادامه تصویربرداری صورت گرفت و در ادامه برخی قسمت ها در شهر آلماتی فیلمبرداری شد.
کارگردان فیلم عبور از فولاد در ادامه گفت : با توجه به اهمیت و شکل گیری فیلم مستند در مرحله تدوین ؛ این فیلم دو بار با دو تدوینگرمختلف مونتاژ کامل شد ؛ اما مورد قبولم قرار نگرفت و این فیلمی که اینجا نمایش داده شد نتیجه دفعه سوم مونتاژ است.
یکی از استادان رشته تاریخ دانشگاه آبای با تقدیر و سپاس از ساخت فیلم عبور از فولاد گفت : این موضوغ با اینکه رویداد معاصر کشور قزاقستان است اما متاسفانه منابع و اطلاعات زیاد در باره آن وجود ندارد و نسل جوان و دانشجو کشورمان از آن بی خبر است و می توانیم در تدریس از این فیلم به عنوان یک منبع درسی استفاده کنیم.
استاد زبان های شرقی دانشگاه فارابی هم با اشاره به اینکه تصاویر و اسناد آرشیوی منحصر به فردی در این فیلم وجود دارد گفت : مالکیت اشتراکی ؛ قحطی ساختگی و کوچ اجباری قزاق ها یکی از خط قرمزهای اتحاد جماهیر شوروی بود و به خصوص که این موضوع با جنبش آلاش که مخالفت اندیشمندان و روشنفکران قزاقستانی با سیاست های حاکمیت بود مصادف است.
استاد زبان فارسی دانشگاه فارابی گفت : در این فیلم بسیار خوب زندگی قزاق های ایرانی که هم خون با آنها هستیم تصویر شده است و قبلا هم شنیده بودم قزاق های ساکن ایران زندگی خوبی دارند و این به خوبی مشهود بود .
عوامل تولید فیلم مستند عبور از فولاد
نویسنده ؛ کارگردان ؛ تصویربردار : امیرهوشنگ دانایی
نویسنده گفتار متن : محمد تیموری
گوینده گفتار متن : نادر گهرسودی
تدوین : فرامرز بگلو
موسیقی متن : مهدی دانایی
ضبط صدا و موسیقی : استودیو آنسو
اصلاح رنگ : لابراتوار دیجیتال پیشگامان سینمای آریا
طراح پوستر : حشمت الله حامدی نژاد
مترجم و ویراستار زبان روسی و قزاقی : بخیت گل بازارکولاوا
تهیه کننده : امیرهوشنگ دانایی ؛ مرکزگسترش سینمای مستند ؛ تجربی و پویا نمایی