به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، سید احمد محیط طباطبایی، رئیس انجمن ملی موزه داران کشور در این مراسم با اشاره به شعار ایکوم جهانی برای سال جاری یعنی «موزه ها پیونددهنده جهانی گسسته» گفت: همانطور که از اسم فیلم مستند برمی آید یعنی قابل استناد و این اهمیت انکارناپذیر فیلم مستند است.
سینمای مستند، فرهنگی ترین بخش سینماست
محیط طباطبایی در ادامه گفت: هر فیلم مستند در مفهوم، یک موزه است چراکه موزه مجموعه ای از آثاری است که حفظ، شناخته و منتقل شوند و این همان عملکرد فیلم مستند است. به همین دلیل ارتباط نزدیکی بین سینما و موزه وجود دارد.
رئیس انجمن ملی موزه داران کشور افزود: در دوره طلایی ساخت مستندهای میراثی در دهه 40 و اوایل دهه 50 شمسی، بزرگانی چون مسعود کیمیاوی و محمدرضا اصلانی و مابقی بزرگان، مستندهایی از میراث فرهنگی و باستانشناسی تهیه کردند که هنوز قابل استناد و ارزش تاریخی پیدا کرده است.
او تصریح کرد: در ساخت مستندهای میراثی، نباید پدیده موزه ای با تحلیل و روایت بیان شود بلکه فقط زاویه دید خاص مستندساز است و آنچه می سازد را در معرض دید افراد قرار می دهد تا خودشان قضاوت کنند.
محیط طباطبایی با اشاره به جشنواره فیلم یادگار که سالها پیش توسط سازمان میراث فرهنگی وقت و انجمن مستندسازان سینمای ایران برگزار می شد، گفت: این جشنواره اگر تا امروز ادامه پیدا می کرد، مسلما شاهد ساخت مستندهای با کیفیت و قابل استنادی در حوزه میراث فرهنگی بودیم.
در مستند سازی سوژه اصل است
در ادامه فاطمه محمدی سیجانی، مدیرعامل موزه سینمای ایران با بیان اینکه در مستندنگاری، سوژه حرف اول را می زند نه تجهیزات، گفت: اهمیت مستندنگاری در بحران و جنگها کم از دیپلماسی، مذاکره، مدیریت کشور، مدیریت نظامی و انتظامی نیست، چراکه اگر مستندنگاری در لحظه خودش ثبت و ضبط نشود بعدا قابل بازسازی و تهیه نیست.
او افزود : ما در موزه سینمای ایران تلاش کردیم غیر از حمایت از مستندنگاری، از جوانان تازه کاری که می خواهند از طریق مستندسازی وارد عرصه سینما شوند نیز حمایت کنیم. آنها نباید فکر کنند که کمبود تجهیزات مانند دوربین حرفه ای، سیستم های صدابرداری و تیم حرفه ای می تواند مانع کار تولید آنها شود.
محمدی سیجانی گفت: باید به این واقف باشند که در مستندنگاری حرف اول را سوژه می زند. لذا با هر دوربینی می توانند مستند را ثبت و ضبط کنند.
مدیرعامل موزه سینمای ایران تصریح کرد: در این دوران کمتر کسی است که گوشی هوشمند نداشته باشد. گوشی هوشمند یک ابزار کامل برای تولید فیلم مستند است و فقط باید سوژه در لحظه ثبت و ضبط شود. بهترین و ناب ترین سوژه ها در حوزه جنگ، همانهایی است که در لحظه واقع می شود.
بین گزارش و فیلم مستند، تفاوت است
هادی آفریده، مستندساز نیز در این مراسم بین گزارش مستند و فیلم مستند تفاوت قایل شد و گفت: در سطوح مدیریتی باید مدیران مطالعات بین رشته ای داشته باشند تا بتوانند مستندسازان را درک کنند که متاسفانه تاکنون به درک متقابلی بین مستندسازان و سطوح عالیرتبه نرسیده ایم.
او افزود: متاسفانه در جنگ سوم، با چند نفر از مدیران عالیرتبه وزارت میراث فرهنگی درباره تهیه و تولید فیلم مستند مذاکراتی داشتند که آنها به شدت مخالف و معقتد بودند که همکاران در روابط عمومی وزارتخانه این کار را کرده اند. در حالی که بین مستندسازی و ساخت فیلم مستند تفاوت بسیاری وجود دارد.
این مستندساز گفت: حتی اگر بنا به شرایط و موقعیت زمانی و مکانی تصویرهای خوبی هم ثبت شده باشد اما کارکرد تصاویر روابط عمومی ها در آینده سینمای مستند میراث فرهنگی چیست؟
آفریده تاکید کرد: فیلم مستند با گزارش عملکرد، رپرتاژ و کار روابط عمومی ها تفاوت دارد و محصول تفکر و نگاه مستندساز است. فیلم مستند قرار نیست مداحی کند بلکه قرار است نگاه عمیق داشته باشد و نقادی و قضاوت کند.
او در پایان گفت: تاریخ درباره افرادی که این روزها مسئولیت دارند، قضاوت خواهد کرد.
انحصار آفت مستندسازی
در ادامه مرجان حاجی رحیمی، بنیانگذار و دبیر فیلمواره چشم هفتم در میراث ضمن قرائت بیانیه پنجمین دوره این فیلمواره گفت: در دنیای امروز تصویر و ویدئو بیش از متن و نوشته ارزش استناد دارد. ساخت مستند از آثار تاریخی ایران زمین که در جنگ تحمیلی سوم آسیب دیدند ارزش غیرقابل انکاری دارد هم برای تحت تاثیر قرار دادن افکار عمومی جهان و نشان دادن مظلومیت ایران و ایرانی و هم برای آیندگان که بدانند تمدن هفت هزار ساله ایران چه فراز و فرودهایی را پشت سرگذاشته و یک شبه نمی توان آن را از بین برد.
او افزود: با این حال متاسفانه بسیاری از مدیران مجموعه های موزه ای و میراث فرهنگی اهمیت ساخت فیلم مستند و مستند سازی تصویری را کمرنگ می دانند و یا انحصار در ساخت مستندسازی قائل هستند درحالی که این حق همه مستندسازان است که بتوانند به میراث ملی خود دسترسی داشته باشند و با نگاه و سلیقه خود فیلم بسازند که همیشه چندصدایی از تک صدایی بهتر است.
او همچنین اشاره کرد که موزه ها در جنگ بخش ویژه ششمین فیلمواره چشم هفتم در میراث برای سال آینده نیز خواهد بود چراکه بسیاری از فیلم ها در حال ساخت و تدوین است و هنوز به پایان نرسیده است.
حاجی رحیمی همینطور از تمام شرکت کنندگان امسال که با وجود مشکلات دسترسی به اینترنت و اطلاعرسانی ناکافی، فیلمواره را یاری رسانده بودند، تشکر کرد.
تقدیر از برگزیدگان
در پایان از برگزیدگان پنجمین فیلمواره چشم هفتم در میراث تقدیر شد.
در بخش مستند ، مهدی شیبانی زاده برای مستند شب دهم، زخم آیینه ها
محمدحسین محمدزاده برای مستند تمدن
محمد مهدی (شاهرخ) کلانتری برای مستند زخم بر میراث
آزیتا خلج و محمدرضا یکه فلاح برای ساخت مستند کاخ سعدآباد
در بخش فتورمان نیز از علی رمضانپور و علی نیاکان تقدیر شد
فیلمواره چشم هفتم در میراث از اردیبهشت ماه سال 1401 با هدف توسعه فرهنگ مستندسازی میراث و موزه به همت ایکوم ایران و موزه ملی سینما راه اندازی شد و سالانه برگزار می شود.