به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، علیرضا داوودنژاد کارگردان، نویسنده، بازیگر و تهیه کننده سینمای ایران متولد ۱۷ اردیبهشت ۱۳۳۲ در تهران است. او فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۵۱ آغاز کرده است. علیرضا داوودنژاد فعالیت سینمایی را به عنوان نویسنده با همکاری در نوشتن فیلمنامه فیلم «عطش» به کارگردانی ایرج قادری آغاز کرد.
فیلم «شاهرگ» نخستین تجربه کارگردانی اش در سینمای حرفه ای محسوب می شود. وی علاوه بر کارگردانی، به عنوان فیلمنامهنویس و تهیهکننده نیز فعالیت دارد. از جمله آثار علیرضا داوودنژاد در مقام تهیهکننده میتوان به روغن مار، کلاس هنرپیشگی، مرهم، تیغ زن، هشت پا، مصائب شیرین، بی پناه و خانه عنکبوت اشاره کرد.
اصغر فرهادی نیز زادهٔ ۱۷ اردیبهشت ۱۳۵۱ است. او به عنوان یکی از بهترین و با استعدادترین فیلمسازان سینمای ایران و یکی از برجستهترین فیلمسازان قرن بیست و یکم شناخته میشود.
فیلمهای فرهادی که در ژانر درام اجتماعی و به سبک واقعگرایانه ساخته شدهاند، جزء پرفروشترین فیلمهای ایرانی هستند و دو بار برندهٔ جایزه اسکار در رشتهٔ بهترین فیلم خارجیزبان شدهاند. فیلمهای او که همه دربارهٔ خانواده و ارتباط آدمها هستند و پایانی باز و غمانگیز دارند، به دلیل تمرکز بر شرایط انسانی و به تصویر کشیدن داستانهای صمیمی و چالشبرانگیز از درگیریهای داخلی خانواده، مورد توجه قرار گرفتهاند.
فرهادی در کودکی برای نخستینبار به سینما رفت و به شدت تحتتاثیر فیلم قرار گرفت و به فیلمسازی علاقهمند شد. او در ۱۳ سالگی به انجمن سینمای جوانان اصفهان پیوست و شروع به ساختن فیلمهای کوتاه کرد. وی تحصیلات دانشگاهی را در رشتهٔ ادبیات نمایشی در پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران آغاز کرد و در دانشگاه تربیت مدرس در رشتهٔ کارگردانی به پایان رساند. فرهادی در دوران دانشگاه، نمایشهای رادیویی مینوشت که بسیار محبوب شدند و باعث شد او با پیشنهاد کار از سوی تهیهکنندگان تلویزیونی روبهرو شود. در سال ۱۳۷۵ نخستین همکاریاش با تلویزیون را با نوشتن آیتمهای نمایشی کوتاه برای شبکه پنج آغاز کرد و سپس با نوشتن فیلمنامههای سریالی، این همکاری را ادامه داد.
روزگار جوانی (۱۳۷۷) و داستان یک شهر (۱۳۷۸–۱۳۸۰) برجستهترین آثار تلویزیونی فرهادی هستند که مورد استقبال قرار گرفتند. او همچنین فیلمنامههای یادداشتهای کودکی (۱۳۸۰) و پشت کنکوریها (۱۳۸۱) را نوشت که همسرش پریسا بختآور آنها را کارگردانی کرد. فرهادی در سال ۱۳۸۰ نخستین فعالیت سینمایی خود را با نوشتن فیلمنامهٔ ارتفاع پست بههمراه ابراهیم حاتمیکیا آغاز کرد.
فرهادی کارگردانی در سینما را با ساخت فیلم رقص در غبار (۱۳۸۱) آغاز کرد که برای آن نامزد سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره فیلم فجر شد و سال بعد با ساخت شهر زیبا (۱۳۸۲) دوباره نامزد این جایزه شد. او برای کارگردانی فیلم چهارشنبهسوری (۱۳۸۴) برای نخستینبار برندهٔ سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی شد و این جایزه را دو بار دیگر و برای درامهای تحسینشدهٔ درباره الی (۱۳۸۷) و جدایی نادر از سیمین (۱۳۸۹) نیز دریافت کرد.
او با ساخت دربارهٔ الی به سبک واقعگرایانه، یک موج نو در سینمای ایران ایجاد کرد و مورد ستایش بسیاری از منتقدان قرار گرفت. فرهادی با این فیلم موفق به کسب خرس نقرهای بهترین کارگردان از جشنواره بینالمللی فیلم برلین شد و سپس برای جدایی نادر از سیمین برندهٔ خرس طلایی این جشنواره شد .
این فیلم برای او، جایزه اسکار بهترین فیلم خارجیزبان و نامزدی در رشتهٔ جایزه اسکار بهترین فیلمنامه غیراقتباسی در هشتاد و چهارمین دوره جوایز اسکار را به دنبال داشت و همچنین جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم خارجیزبان و نامزدی جایزه بفتای بهترین فیلم غیر انگلیسیزبان را نیز بهدستآورد.
فرهادی پس از موفقیت جهانی جدایی نادر از سیمین، برای ساخت فیلم بعدیاش به فرانسه رفت و گذشته (۲۰۱۳) را ساخت که در شصت و ششمین جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد و جایزه کلیسای جهانی را دریافت کرد. این نخستین حضور فرهادی در جشنواره کن بود که با فیلمهای بعدیاش، به شرکت در این جشنواره ادامه داد. او پس از گذشته قرار بود پروژهای در اسپانیا آغاز کند، اما از نظر عاطفی مایل بود در ایران فیلم بسازد، برای همین بازگشت و فروشنده (۱۳۹۴) را ساخت که جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره کن را برای آن کسب کرد. این فیلم دومین جایزه اسکار بهترین فیلم خارجیزبان را برای فرهادی به ارمغان آورد. فرهادی سپس برای ساخت فیلم اسپانیاییاش به این کشور رفت و همه میدانند (۲۰۱۸) را ساخت که هفتاد و یکمین جشنواره فیلم کن با آن افتتاح شد. او در سال ۱۳۹۸ اقدام به ساخت فیلم قهرمان در شیراز کرد که تولید آن بهدلیل همهگیری کرونا به تعویق افتاد و در نهایت در سال ۱۴۰۰ آماده نمایش در جشنواره فیلم کن ۲۰۲۱ شد و جایزه بزرگ هیئت داوران را کسب نمود.
اما هفدهم اردیبهشت، سالروز درگذشت ایرج قادری کارگردان و هنرپیشه سینمای قبل از انقلاب است.
ایرج قادری (۲۸ فروردین ۱۳۱۳ – ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۱)، کارگردان و نویسنده، فیلمنامهنویس و بازیگر سینمای ایران بود. ایرج قادری در ۴۱ فیلم کارگردان، ۴ فیلم نویسنده، ۷۱ فیلم بازیگر، ۹ فیلم تهیهکننده و ۱ فیلم تدوینگر بود. نخستین کار سینمایی او بازی در فیلمِ چشمه آب حیات به سال ۱۳۳۸ و واپسین کارش کارگردانی و بازی در فیلمِ شبکه به سال ۱۳۸۹ بود.
قادری در سال ۱۳۱۳ در تهران متولد شد و دارای تحصیلات ناتمام در رشته داروسازی بود. او در سال ۱۳۳۰ با تهمینه اطمینان مقدم ازدواج کرد و در سال ۱۳۳۳ فرزندش تورج به دنیا آمد. تورج در سال ۱۳۵۳ در یک تصادف رانندگی درگذشت. ایرج قادری بعد از انقلاب با هما قادری (فاطمه محمودی) ازدواج کرد که حاصل آن پسری به نام ژوبین است. تهمینه، همسر اول ایرج، در ۲۶ آذر ۱۳۹۹ بر اثر ابتلا به کرونا در ۸۵ سالگی درگذشت.
زنده یاد قادری سال ۱۳۴۱ شرکت سینمایی «پانوراما» را به همراه موسی افشار تأسیس کرد و فعالیت خود را در دوران پس از انقلاب با ساخت فیلمهای برزخیها (۱۳۶۰) و دادا (۱۳۶۱) و تاراج (۱۳۶۳) ادامه داد.او پس از ساخت فیلم های «برزخی ها» و «تاراج» ده سال فعالیت نکرد و در سال ۱۳۷۳ با ساخت فیلم «می خواهم زنده بمانم» به دنیای سینما برگشت.از سال ۱۳۷۳ به بعد ایرج قادری ۱۱ فیلم ساخت. «نابخشوده»، «طوطیا»، «سام و نرگس»، «محاکمه» و ... از جمله آثار این کارگردان در دهههای هفتاد و هشتاد شمسی هستند.ایرج قادری در اردیبهشت ۱۳۹۱ به دلیل تشدید بیماری سرطان مثانه در بیمارستان مهراد بستری شد و به دلیل همین بیماری در ۱۷ اردیبهشت درگذشت. یادش گرامی باد