به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، در کارنامه زنده یاد جمیله شیخی، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن از دهمین دوره جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم «مسافران» ، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش دوم زن از پانزدهمین جشنواره فیلم فجر برای بازی در فیلم «لیلا » دیده می شود.
زندگینامه
جمیله شیخی متولد ۹ اردیبهشت ۱۳۰۹ در زنجان و پدرش جهانگیر نام داشت. از کودکی به تشویق پدر و مادرش که خانوادهای فرهنگ دوست بودند، در نمایشهای مدرسه بازی میکرد و در دبیرستان به شرکت در جلسات انجمن ادبی و اجرای نمایش میپرداخت.
او در ابتدا به یادگیری آواز و تعلیم اپرا پرداخته بود و سپس وارد سینما و تئاتر شده بود، عشقش به تئاتر چنان زیاد بود که باعث شد از دو سال تعلیم آواز و اپرا چشم بپوشد.
آخرین آموزگار آوازش که تازه از فرانسه آمده بود به او گفته بود: انتخاب کن، با یک دست نمیتوان دو تا هندوانه را برداشت و شیخی هم انتخابش را کرد و نمایش را برگزید و به گروه شاهین سرکیسیان پیوست.
جمیله شیخی سال ۱۳۳۵ در ۲۶ سالگی با آقای هلال پسیانی ازدواج کرد که ثمره آن یک فرزند پسر بنام آتیلا پسیانی بود.این هنرمند در سال ۱۳۳۶ با نمایش نامهی پدر برای اولین بار در صحنه ظاهر شد و بعد از نمایش پدر به استخدام رسمی ادارهی تئاتر درآمد.
در اداره تئاتر با کمک افرادی، چون حمید سمندریان، محمد علی کشاورز، عزت الله انتظامی و جعفری والی گروه جدید تئاتر را تاسیس کرد فعالیت مستمر و نمایشهای با کیفیت این گروه باعث آشتی دوباره مردم با تئاتر شد.
زنده یاد شیخی در سال ۱۳۳۹ و زمانی که ۳۰ ساله بود با تله تئاتر «خودکشی» به کارگردانی علی نصیریان وارد قاب تلویزیون شد و در سال ۱۳۴۳ بعنوان کارگردان، نمایش «قلب سرگشته» را نیز برای تلویزیون ساخت.
خانم شیخی در سال ۱۳۴۵ وقتی ۳۶ ساله بود برای بار دوم با آقای مهدی قریشی معاون دانشکده هنرهای دراماتیک ازدواج کرد، ثمرهی این ازدواج دختری به نام آتوسا قریشی است که خواهر ناتنی آتیلا پسیانی است.
خانم شیخی سالها بعد یعنی در سال ۱۳۵۴ با فیلم «خانه خراب» نصرت کریمی وارد سینما شد.در سال ۱۳۶۱ با فیلم «قرنطینه» به عرصه بازیگری بازگشت و با سریال «طنز آوران» سال ۱۳۶۴ در قاب تلویزیون ظاهر شد، اما تئاتر را فراموش نکرد و آن را ادامه میداد.
او برای بازی در فیلم «مسافران» به کارگردانی بهرام بیضایی در سال ۱۳۷۰ که بیاد ماندنیترین نقش سینمایی اوست سیمرغ بلورین جشنواره فجر را گرفت.
همچنین سال ۱۳۷۲ وقتی ۶۳ ساله بود با سریال «پدرسالار» در نقش مولود خواهر ملوک بسیار درخشان ظاهر شد سپس سال ۷۳ بازیگر مهمان سریال «همسران» بود.
سال ۱۳۷۵ هم برای فیلم «لیلا» به کارگردانی داریوش مهرجویی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش دوم زن را بدست آورد.
همچنین در سال ۱۳۷۹ سریال «پس از باران» آخرین حضور تلویزیونی او بود و سال ۱۳۸۰ فیلم «کاغذ بی خط» به کارگردانی ناصر تقوایی آخرین کار سینمایی این بانوی بازیگر بود.
آتیلا پسیانی که بعدا جا پای مادر گذاشت در مورد او میگوید: مادرم از دور بد اخلاق به نظر میرسید، اما فوق العاده آدم مهربان و دوست داشتنی بود.
در جایی دیگر هم پوران درخشنده دربارهی همکاری با جمیله شیخی میگوید: جمیله شیخی برعکس نقشهایی که داشت انسانی بینظیر و هنرمندی خوش اخلاق و مهربان بود. اهمیتی که او برای شناخت نقش قائل بود در نوع خود جالب توجه بود، موضاعاتی وجود داشت که در فیلمنامه فیلم ذکر نشده بود، اما جمیله شیخی به متن اضافه میکرد. او بسیار منظم بود و اگر قرار بود ۵ صبح برای گریم سر صحنه ظاهر شود خیلی زودتر حضور پیدا میکرد و به بچههای دیگر هم روحیه میداد.جمیله شیخی سرانجام در روز چهارشنبه دوم خرداد ۱۳۸۰ در سن ۷۱ سالگی بر اثرسکته قلبی درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد. روحش شاد
حضور در سینما
فیلم قرنطینه ۱۳۶۱ به کارگردانی مسعود اسد اللهی – پاییزان ۱۳۶۶ رسول صدر عاملی – پرنده کوچک خوشبختی ۱۳۶۶ پوران درخشنده – سفر عشق ۱۳۶۷ ابوالحسن داوودی – مسافران ۱۳۶۹ بهرام بیضایی – لیلا ۱۳۷۵ داریوش مهرجویی – عینک دودی ۱۳۷۸ محمد حسین لطیفی – کاغذ بی خط ۱۳۸۰ ناصر تقوایی
سریالهای تلویزیونی
پدر سالار ۱۳۷۴ اکبر خواجویی – فردا دیر است ۱۳۷۷ حسن فتحی – تولدی دیگر ۱۳۷۸ داریوش فرهنگ – پس از باران ۱۳۷۹ سعید سلطانی