به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، سعید پورصمیمی (زادهٔ ۹ اسفند ۱۳۲۲) فارغالتحصیل رشتهٔ بازیگری و کارگردانی تئاتر از دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران است.
او سه سیمرغ بلورین در رشتهٔ بهترین بازیگر نقش مکمل برای بازی در فیلمهای ناخدا خورشید (۱۳۶۵)، تحفهها (۱۳۶۶) و پرده آخر (۱۳۶۹) کسب کرده است. از او در دومین جشنواره کمدی گلآقا به عنوان پیشکسوت سینمای کمدی تقدیر به عمل آمد.
او همچنین با کسب سه سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد جشنواره فیلم فجر، رکورددار دریافت جایزهٔ این بخش از جشنواره فیلم فجر است.
پورصمیمی، در دهۀ چهل در کنار عباس یوسفیانی، پرویز پورحسینی و پرویز فنی زاده به سرپرستی و کارگردانی حمید سمندریان و پری صابری گروه تئاتر پازارگاد را شکل می دهند و این خود سرآغازی است برای یک تحول بنیادین که بشود در مسیر درست بازیگری را دنبال کنند. به هر روی بسیاری شاگردان سمندریان بوده اند و اکثر آنها نیز سالها به درستی هم در صحنه و هم مقابل دوربین درست و بسامان حضور یافته اند.
بعدها به تلویزیون رفت و در آنجا کارگردانی و بازیگری کرد و بعد از انقلاب با فیلم ناخدا خورشید به کارگردانی ناصر تقوایی آینده قابل تاملی را برای خودش در عالم هنر رقم زد.
پورصمیمی ؛ پیشکسوت سینمای کمدی
او با گذراندن دورههای بازیگری و کارگردانی دانشکده هنرهای زیبا و گرفتن مدرک کارشناسی تئاتر در رشت، کارمند اداره تئاتر شد. بعد از آن کارمند واحد نمایش صداوسیما شد و با کارگردانی نمایشهای صحنهای و تلویزیونی و نوشتن نمایشنامه به فعالیت خود ادامه داد. عمده کارهای او در زمینه بازیگری تئاتر، «آندورا»، «پژوهشی ژرف و سترگ»، «استثناء و قاعده»، «ریچارد سوم»، «بازرسی»، «خسیس»، «هنر» است.
سعید پورصمیمی، کارش را در سینما با بازی در فیلم ناخدا خورشید به کارگردانی و نویسندگی ناصر تقوایی در سال ۱۳۶۵ آغاز کرد. در تلویزیون نیز در مجموعههای تلویزیونی در پناه تو، ماه عسل، شبی از شبها و در تلهتئاتر هنر (نوشته یاسمینا رضا) بازی کرده است.
البته پورصمیمی، ۱۰ شهریور سال ۱۳۹۸ با ایفای نقش در نمایش «آواز قو» به کارگردانی پریزاد سیف، پس از ۱۷ سال به صحنه تئاتر بازگشت.
در مهرماه 98 به سعید پورصمیمی نشان درجه یک وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعلق گرفت.
مهران احمدی نیز زادهٔ ۹ اسفند ۱۳۵۲ و یکی از بازیگران و کارگردانان برجسته سینمای ایران، با نقشآفرینیهای ماندگار در سریالهای محبوب مانند "پایتخت" و "آوای باران" به شهرت رسید. او نه تنها به عنوان بازیگر، بلکه به عنوان کارگردان و تهیهکننده نیز فعالیتهای چشمگیری داشته و توانسته است سبک منحصربهفردی در ترکیب طنز اجتماعی با نقدهای عمیق ارائه دهد.
احمدی با بیش از سه دهه فعالیت هنری، از چهرههای چندوجهی و مستقل سینمای ایران به شمار میرود که همواره بر ارزشهای فرهنگی و محیط زیستی تأکید دارد.
مادر او اهل نیشابور است و به دلیل شغل پدرش که دبیر بود، بخشی از کودکی خود را در نیشابور گذراند. خانواده احمدی پس از چند سال به تهران بازگشتند. پدر مهران، فردی فرهنگی و شریف بود که پس از فوت، تنها یادگارهایی ساده مانند تسبیح و کمربند برای او به جا گذاشت. این شرایط مالی متوسط، مهران را از سنین جوانی به کار و استقلال واداشت. او در مصاحبههای خود اشاره کرده که برای تأمین هزینههای دانشگاه، مادرش تنها یادگار ازدواجش را فروخت و خود او نیز از کارهای مختلفی مانند گارسونی در رستوران شروع کرد تا بتواند ادامه دهد.
مهران احمدی در سال ۱۳۷۳، در سن ۲۱ سالگی، وارد دانشگاه آزاد اسلامی شد و مدرک کارشناسی بازیگری تئاتر را دریافت کرد. او زیر نظر استادانی مانند مرحوم عزتالله انتظامی آموزش دید و مجوز ورود به رشته نمایش را کسب کرد. فعالیت هنری او از سال ۱۳۶۹–۱۳۷۰ با تئاتر آغاز شد. اولین کارهای تئاتریاش شامل نمایشهایی مانند "چند و، چون به چاه رفتن"، "محاکمه ژاندارک" و "آسید کاظم" بود که در تهران و چند شهرستان روی صحنه رفت.
ورود او به تلویزیون با سریالهایی مانند "سیمای خانواده"، "تنها در تاریکی"، "مهر و ماه"، "بیابان عشق" و "تا ثریا" بود. اما ورود جدی به سینما در سال ۱۳۸۵ با فیلم "آدم" به کارگردانی عبدالرضا کاهانی رقم خورد. در این فیلم، احمدی نه تنها بازیگر بود، بلکه به عنوان برنامهریز، دستیار کارگردان و مدیر تولید نیز فعالیت کرد. این تجربه چندجانبه، پایهای برای فعالیتهای آینده او شد.
مهران احمدی با نقشهای جدی و طنزآمیز خود، طیف وسیعی از مخاطبان را جذب کرده است. بازی او در فیلمهایی مانند "یک خانواده محترم"، "بغض"، "ماحی" و به ویژه "آلزایمر" (۱۳۸۹) مورد توجه منتقدان قرار گرفت. برای نقش در "آلزایمر"، سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش مکمل مرد از بخش "جلوهگاه شرق" (سینمای آسیا) در بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.
شهرت گسترده او با سریالهای تلویزیونی آغاز شد. در سال ۱۳۹۲، نقش "شکیب" در سریال "آوای باران" به کارگردانی حسین سهیلیزاده، او را به عنوان یک بازیگر توانمند معرفی کرد. اما نقش ماندگار "بهبود فریبا" در سریال "پایتخت" (فصلهای ۲، ۳ و ۶) به کارگردانی سیروس مقدم، او را به اوج محبوبیت رساند.
احمدی از سال ۱۳۹۶ وارد عرصه کارگردانی شد و تاکنون چندین اثر موفق ساخته است. اولین فیلم بلند سینمایی او "مصادره" (۱۳۹۶) بود که با بازیگرانی مانند رضا عطاران و هومن سیدی، به فروش ۱۵.۵ میلیارد تومانی رسید. این کمدی اجتماعی، بدون حمایت دولتی و تبلیغات گسترده، موفقیت چشمگیری کسب کرد.
دومین فیلم او "سگبند" (۱۳۹۸–۱۴۰۰) با بازی بهرام افشاری، امیر جعفری و دیگران بود که پس از تأخیر به دلیل کرونا، در اسفند ۱۴۰۰ اکران شد و فروش قابل توجهی داشت. سومین فیلم سینماییاش "آقای زالو" (۱۴۰۴، با نام سابق "زالو") با بازی امین حیایی، مهران مدیری، هادی کاظمی، مونا فرجاد، ژاله صامتی و خود احمدی، از آبان ۱۴۰۴ اکران شد و با استقبال مخاطبان و منتقدان مواجه گردید. این فیلم کمدی اجتماعی-سیاسی، نگاهی طنزآمیز به تغییرات اجتماعی ایران دارد.
علاوه بر سینما، احمدی در نمایش خانگی نیز فعال است. سریال "بیگناه" (۱۴۰۱) به تهیهکنندگی مصطفی کیایی، اولین تجربه سریالسازی او بود که در آن نقش "عطا معصومی" را نیز ایفا کرد. این سریال درام خانوادگی، با بازیگرانی مانند محسن کیایی، شبنم مقدمی و نسرین نصرتی، داستان کشف رازهای گذشته را روایت میکند.
احمدی در بسیاری از پروژهها به عنوان تهیهکننده، دستیار کارگردان و مدیر تولید نیز حضور داشته و تأکید دارد که عاشق کارگردانی است، زیرا مخاطبان گستردهتری را پوشش میدهد.
مهران احمدی در سال ۱۳۸۱ ازدواج کرد. همسر او فعالیتی در عرصه هنر ندارد و ثمره این ازدواج، دخترشان باران احمدی است که در سال ۱۳۸۴ متولد شد و اکنون راه پدر را ادامه داده و به عنوان بازیگر جوان وارد عرصه هنر شده است.
اما تقی ظهوری (۱ بهمن ۱۲۹۱ – ۹ اسفند ۱۳۷۰) بازیگر و کمدین سینمای قبل از انقلاب بود.
وی فارغالتحصیل دورهٔ اول دبیرستان هنرپیشگی تهران بود. پس از پایان تحصیلات بهخدمت وزارت دادگستری درآمد. زنده یاد ظهوری از سال ۱۳۱۵ در تماشاخانههای تهران مشغول فعالیت شد. وی با نمایشنامههای: «مشهدی عباد»؛ «بهلول»؛ «یوسف و زلیخا» و «خسیس» فعالیتهای هنری خود را در صحنه تئاتر آغاز کرد. او با شرکت در فیلم «واریتهٔ بهاری» وارد کار سینما و فیلمهای سینمائی شد. وی کار دوبله و نمایشنامههای رادیوئی را نیز انجام میداد.از موفقترین فعالیتهای وی میتوان، به شرکت در فیلم گنج قارون با حضور محمد علی فردین اشاره کرد.
ظهوری در سال ۱۳۵۰ تصمیم به کنارهگیری از سینما گرفت. روزنامههای عصر دوشنبه ۶ مهر متن اطلاعیه او را به چاپ رساندند. ظهوری پس از این اطلاعیه به زیارت خانه خدا رفت و پس از بازگشت از مکه از سوی سندیکای هنرمندان به او پیشنهاد شد تا به عنوان مشاور عالی سندیکا فعالیت کند. ظهوری این پیشنهاد را پذیرفت و از آن پس در هیچ فیلمی بازی نکرد.
کبری ودادیان غلامحسینی (۲ خرداد ۱۳۱۵ – ۹ اسفند ۱۳۸۹) مشهور به مهری ودادیان هم فعالیتش را با نمایشهای تلویزیونی آغاز کرد و برای بازی در نقش مادران مشهور بود.
او در تهران به دنیا آمد وی حضور در تلویزیون را از حدود سالهای ۱۳۳۷ با اجرای زنده نمایشها شروع کرد. او همچنین بازی در سینما را از سال ۱۳۴۶ با ایفای نقش کوتاهی در «آشیانه خورشید» شروع کرد و سال بعد در فیلم شوهر آهو خانم بازی کرد.
وی در طول بیش از ۵۰ سال فعالیت هنری، در برابر دوربین کارگردانان شاخصی از جمله ناصر تقوایی، علی حاتمی، بهرام بیضایی، امیر نادری، فریدون گله و بهمن فرمانآرا به ایفای نقش پرداخت. شازده احتجاب، تنگسیر، تنگنا، رگبار، خاطرخواه، قلندر، خداحافظ رفیق، صبح روز چهارم، زیر پوست شب و شوهر آهو خانم از جمله فیلمهایی است که پیش از انقلاب در آنها به ایفای نقش پرداخت. او در حدود چهار دهه حضور در سینما و تلویزیون در بیش از ۹۰ فیلم سینمایی و دهها مجموعه تلویزیونی نقشآفرینی کرد. ودادیان همچنین در سریالهای داییجان ناپلئون به کارگردانی ناصر تقوایی و آتش بدون دود ساخته نادر ابراهیمی بازی کردهاست. آخرین بار سال ۱۳۸۵ در فیلم «راننده تاکسی» ساخته مهدی صباغزاده مقابل دوربین رفت. آخرین مجموعه تلویزیونی که مهری ودادیان در آن بازی کرده نیز سریال «بیگناهان» (۱۳۸۷–۱۳۸۶) به کارگردانی احمد امینی بودهاست.
وی که در اواخر عمر به بیماری آلزایمر و پارکینسون مبتلا شده بود، در دوشنبه ۹ اسفند ۱۳۸۹، به دلیل عفونت شدید ریه، بالا بودن قند خون و بیماری کلیوی در سن ۷۴ سالگی در بیمارستان سجاد واقع در میدان فاطمی تهران درگذشت و پیکرش از مقابل خانه سینما در تهران تشییع و در تاریخ ۱۲ اسفندماه سال ۱۳۸۹ در شماره ۲۹، ردیف ۱۴۳، قطعه ۸۸ بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
نوذر آزادی با نام اصلی نوذر فیروز (۲۹ بهمن ۱۳۱۷ – ۹ اسفند ۱۳۹۹) هم کارگردان نمایش و هنرپیشه قبل از انقلاب بود.
او در سال ۱۳۱۷ در کرمانشاه به دنیا آمد، خانواده مادری او از کردهای کرمانشاه بودند. پدرش ارتشی بود و در کرمانشاه مأموریت داشت. تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در دبستان و دبیرستان کزازی که از مدارس مشهور کرمانشاه بود به انجام رسانید. مدتی به عنوان گوینده و نویسنده در رادیوی کرمانشاه فعالیت میکرد و از آنجا با پروین دولتشاهی آشنا شد که این آشنایی به ازدواج انجامید.
نوذر آزادی هنگامی که ۱۴ ساله بود بازیگری را از تئاتر کرمانشاه آغاز کرد؛ و از تابستان سال ۱۳۳۷ همزمان در تهران نیز با گروه آناهیتا زیر نظر مصطفی اسکویی ادامه داد. از جمله کارهای شاخص او در تهران و کرمانشاه بازی در نمایشهایی، چون سرایدار، هرکول و طویله اوجیاس، امشب از خود میسازیم، ایستگاه، دون ژوان در جهنم به کارگردانی ابراهیم گلستان و اورگاست به کارگردانی پیتر بروک، بازجویی، فالگوش، پوشاندن آنها که برهنهاند، بیرون جلوی در، کارمندان روزجمعه، کتک خورده و راضی، شش شخصیت درجستجوی نویسنده، کلاهی پراز باران، ویلون ساز کره مونا، مستنطق، نمایش «رضا بیک ایمانوردی» و چند نمایش دیگر است.
شهرت اصلی او نزد اهالی قدیمی تئاتر و منتقدین آن روزگار بخاطر بازیگری در نمایشهای مطرحی همچون اورگاست به کارگردانی پیتر بروک و نمایش سرایدار وچند نمایش دیگر است. وی در زمستان سال ۱۳۵۶ نیز با ساخت مجموعه تلویزیونی شش قسمتی ایتالیا ایتالیا به کارگردانی و نویسندگی خودش به اوج پختگی و تکامل رسید. این سریال در نخستین روزهای عید ۱۳۵۷ از تلویزیون ملی ایران پخش شد.
نوذر آزادی پس از انقلاب چندین سفر به اروپا و آمریکا داشته و پیشنهادهای زیادی برای کار دریافت کرده که به دلایل مختلف هیچکدام را نپذیرفت و سرانجام در ۹ اسفند ۱۳۹۹در سن ۸۲ سالگی در کشور آلمان دار فانی را وداع گفت.
و خشایار الوند (۲۳ مرداد ۱۳۴۶ – ۹ اسفند ۱۳۹۷) متولد تهران با اصلیتی شهمیرزادی، فرزند آخر خانوادهای ششنفره و برادر سیروس الوند (کارگردان سینما و تلویزیون) و عموی ماهور الوند (بازیگر) بود.
کار در سینما را از سال ۱۳۶۳ در سن ۱۷ سالگی، با ایفای نقش کوتاهی در فیلم آوار (جوانی هادی اسلامی) به کارگردانی برادرش آغاز کرد و همچنین به عنوان منشی صحنه در این فیلم حضور داشت. بعد از وقفهای چند ساله از دههٔ ۷۰ فعالیت خود را بهعنوان دستیار کارگردان و برنامهریز ادامه داد.
الوند بعد از آن به فیلمنامهنویسی پرداخت و فیلمنامههای مزاحم و برگ برنده را نوشت. همچنین او بههمراه فرهاد توحیدی بهعنوان نویسندهٔ فیلمنامه در مجموعهٔ دایرهٔ تردید که از کارهای تلویزیونی بود شرکت داشت و علاوه بر آن کارگردانی یکی از اپیزودهای این سریال را برعهده داشت.
اما نقطهٔ عطف فعالیتهای خشایار الوند بهعنوان فیلمنامهنویس زمانیبود که به تیم نگارش پیمان قاسمخانی ملحق شد. او متنهای زیادی در مجموعههای نود شبی طنزی از جمله کمربندها را ببندیم، شبهای برره، مرد هزار چهره، مرد دوهزارچهره و مسافران به سرپرستی قاسمخانی نوشت. پس از جدا شدن پیمان قاسمخانی از مهران مدیری، مدیری برای نگارش سریالهای طنزش سراغ خشایار الوند رفت. الوند به همراه امیر مهدی ژوله آثاری، چون قهوهٔ تلخ، شوخی کردم، ویلای من و… را برای مهران مدیری نوشت.
خشایار الوند در همهٔ فصلهای سریال پایتخت به جز فصل دو، شش و هفت، به عنوان نویسنده حضور داشت. او به همراه حسن وارسته و با طراحی و سرپرستی محسن تنابنده، این مجموعهٔ موفق و پرمخاطب را به رشتهٔ تحریر درآورد. او با همین تیم نگارش پایتخت، سریال علیالبدل را نوشت. در دو فصل سریال دیوار به دیوار او در مقام طراح و سرپرست به همراه تیم نگارشش، فیلمنامهٔ این مجموعه را نوشته است.
خشایار الوند صبح روز پنجشنبه ۹ اسفند سال ۱۳۹۷ به دلیل سکته قلبی در منزل خود درگذشت.