به بهانه سالروز رفتن او ؛

فرج‌الله سلحشور ؛ امضای ماندگار سینمای دینی

فرج‌الله سلحشور ؛ امضای ماندگار سینمای دینی

زنده یاد فرج‌الله سلحشورنیا زاده ۱۳۳۱ در قزوین، معروف به فرج‌الله سلحشور، یکی از کارگردانان توانا در زمینه ساخت سریال های تاریخی و مذهبی مانند مردان آنجلس ، یوسف پیامبر و ایوب پیامبر بود و به نوعی می توان سریال حضرت یوسف او را یکی از بی نظیرترین, کارهایش نام برد. او در تاریخ هشتم اسفند ۱۳۹۴ در اثر بیماری سرطان درگذشت.

به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، فرج‌الله سلحشورنیا (۱ فروردین ۱۳۳۱ – ۸ اسفند ۱۳۹۴) بازیگر، نویسنده و کارگردان،  فعالیت هنری خود را با بازی در فیلم توبه نصوح (۱۳۶۱) به کارگردانی محسن مخملباف آغاز کرد. سلحشور کارگردانی مجموعه‌های تلویزیونی تاریخی- مذهبی، چون ایوب پیامبر، مردان آنجلس و یوسف پیامبر را برای صدا و سیما در کارنامه دارد.

او فعالیت‌های خود را پیش از انقلاب ۱۳۵۷ در مساجد آغاز کرد و در زمینه‌های داستان، دکلمه و نمایش به فعالیت پرداخت و از اعضای مؤسس حوزه هنر و اندیشه اسلامی در سال ۱۳۵۸ بود.
سلحشور در سال ۱۳۶۱ با بازی در توبه نصوح وارد سینما شد و دو سال بعد در گورکن علاوه بر بازیگری به چهره‌پردازی نیز پرداخت. سلحشور از کارآموزان اولین دوره کارآموزی گویندگی دوبله پس از انقلاب در سال ۶۳ بود و پس از طی این دوره، در سریال خارجی جزیره گریز به مدیریت دوبلاژ عباس نباتی یکی از نقش‌های اصلی را گویندگی کرد؛ هر چند نهایتا پس از مدتی از دوبله فاصله گرفت.

در سال ۱۳۶۵، در فیلم پرواز در شب ساختهٔ رسول ملاقلی‌پور نیز به ایفای نقش پرداخت. سلحشور در سال ۱۳۶۷ علاوه بر بازیگری، در مقام تهیه‌کنندهٔ فیلم انسان و اسلحه ساختهٔ مجتبی راعی  نیزحضور یافت.
زنده یاد سلحشور سرانجام  در سال ۱۳۷۲، فیلم ایوب پیامبر را با نقش‌آفرینی، نویسندگی و کارگردانی خود ساخت و وارد عرصهٔ فیلم‌سازی شد.

او که در سال‌های بعد کوشید داستان‌های قرآنی را به مجموعه‌های تلویزیونی تبدیل کند، در سال ۱۳۷۶ مجموعهٔ تلویزیونی مردان آنجلس را ساخت و ده سال بعد، در سال ۱۳۸۶، مجموعهٔ تلویزیونی یوسف پیامبر را نویسندگی، کارگردانی و تهیه‌کنندگی کرد.
شاید دراماتیک‌ترین بخش زندگی هنری فرج‌الله سلحشور، ناتمام ماندن پروژه عظیم حضرت موسی (ع) باشد؛ اثری که او آن را وصیت‌نامه هنری خود می‌دانست و سال‌های پایان عمرش را صرف تحقیق و نگارش آن کرد. اما در این میان، منصور براهیمی، استاد دانشگاه و مشاور او در پروژه یوسف پیامبر پرده از رازی برمی‌دارد که نشان‌دهنده جایگاه رفیع سلحشور در دیپلماسی فرهنگی منطقه است؛ جایگاهی که شاید در داخل کشور کمتر درک شد.

 براهیمی با اشاره به نفوذ عجیب سلحشور در کشورهای منطقه، به ویژه ترکیه می‌گوید: ظرفیت عظیم قرآنی آثار سلحشور و نام معتبر او باعث شد سرمایه‌گذاران ترکیه‌ای پیشنهادی حیرت‌انگیز را مطرح کنند. آنها حاضر بودند تمام هزینه‌های سنگین تولید سریال موسی (ع) را بپردازند. حتی جالب‌تر این‌که آنها حاضر بودند درآمد پخش داخلی در ایران را نیز به طور کامل واگذار کنند. براهیمی دلیل این پیشنهاد را این‌گونه توضیح می‌دهد: ترک‌ها که خود از سازندگان بزرگ سریال هستند، به خوبی می‌دانستند که حق پخش بین‌المللی اثری از سلحشور چقدر ارزشمند است. البته این پیشنهاد با شروط سیاسی در خصوص نحوه سوگیری سریال نسبت به موضوع رژیم اسرائیل همراه بود.
براهیمی با لحنی آمیخته با گلایه می‌گوید: جای تأسف است که این هوشیاری و درک عمیق در سرمایه‌گذار خارجی، در داخل کشور کمتر دیده می‌شد. تا زمانی که ایشان در قید حیات بودند، موانع و سنگ‌اندازی‌های متعددی از سوی نهادهای داخلی صورت می‌گرفت. گویی تمایلی به شنیده شدن این صدای متفاوت و تأثیرگذار وجود نداشت. این موضوع نشان می‌دهد ما نیازمند بازنگری جدی در سیاست‌گذاری‌های فرهنگی هستیم.
براهیمی معتقد است سلحشور در فیلمنامه موسی (ع) به اوج پختگی رسیده بود: اگر عمر ایشان کفاف می‌داد و موسی را می‌ساختند، قطعا اثری چند پله بالاتر از یوسف پیامبر خلق می‌شد. او دریافته بود که تکنولوژی و ویژوال افکت، زمانی ارزش دارد که در خدمت قصه‌ای قدرتمند باشد و فیلمنامه موسی دقیقا این ویژگی را داشت.
جمال شورجه ، کارگردان سرشناس و دوست زنده یاد سلحشور نیز با تأیید اتمام نگارش این اثر توسط سلحشور می‌گوید: نگارش ۷۲ قسمت از فیلمنامه را تمام کرده بودیم که ایشان مرحوم شدند. خوشبختانه این میراث بر زمین نماند و اکنون ابراهیم حاتمی‌کیا با ترکیبی از فناوری و صحنه‌های واقعی در حال ساخت آن است.

درگذشت
مرحوم سلحشور در ۲۷ دی ۱۳۹۴ به علت بیماری ریوی در بیمارستان بستری و پس از ماه‌ها تحمل سرطان ریه، در ۸ اسفند ۱۳۹۴ در بیمارستان بقیةالله تهران درگذشت.

کارنامه هنری

۱۳۹۴             قصه‌های تبیان      تهیه‌کننده    
۱۳۸۳–۱۳۸۷    یوسف پیامبر       کارگردان، تهیه‌کننده، نویسنده، بازیگر    
۱۳۷۶             مردان آنجلس       کارگردان، بازیگر    
۱۳۷۶            دنیای وارونه         بازیگر        
۱۳۷۱            ایوب پیامبر          بازیگر، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس        
۱۳۶۸              نخلستان تشنه      بازیگر    
۱۳۶۷            انسان و اسلحه       بازیگر، تهیه‌کننده        
۱۳۶۵            پرواز در شب       بازیگر    
۱۳۶۳              گورکن             بازیگر، چهره پرداز        
۱۳۶۱            توبه نصوح          بازیگر    

جوایز

۱۳۷۲    دوازدهمین جشنواره فیلم فجر    بهترین کارگردانی اول    ایوب پیامبر    دیپلم افتخار        
۱۳۶۷    سومین جشنواره فیلم دفاع مقدس    بهترین تهیه‌کنندگی    انسان و اسلحه    دیپلم افتخار