به بهانه زادروزش ؛

کارنامه بازیگری سوسن تسلیمی

کارنامه بازیگری سوسن تسلیمی

سوسن تسلیمی (زادهٔ ۱۸ بهمن ۱۳۲۸) هنرپیشه و کارگردان تئاتر و سینما ، ماندگارترین بازی‌هایش را در چهار فیلم بهرام بیضایی چریکه‌ی تارا، مرگ یزدگرد، باشو، غریبه‌ی کوچک و شاید وقتی دیگر ارائه کرد.

به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، تسلیمی در حال حاضر در سوئد اقامت دارد و در کارگردانی و بازیگری تئاتر و سینما فعالیت می‌کند. او در سال ۲۰۰۲ جایزه شخصیت ممتاز فرهنگی و هنری کشور سوئد را گرفت. از او به عنوان یکی از برترین بازیگران زن تاریخ سینمای ایران که دارای سبک بازیگری خاص است، نام برده می‌شود.
سوسن تسلیمی در ۱۸ بهمن ۱۳۲۸ در رشت زاده شد. پدرش خسرو تسلیمی (مدیر تولید و تهیه‌کننده)، مادرش منیره آخوندنیا (تسلیمی) (بازیگر) و برادرش سیروس تسلیمی (فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده و بازیگر) هر چهار نفر از چهره‌های عرصهٔ فیلم و تئاتر به شمار می روند.
سوسن تسلیمی فعالیت در تئاتر را از سال ۱۳۵۰ آغاز کرد و در ضمن تحصیلات خود را در سال ۱۳۵۲ در رشته تئاتر از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران به پایان رساند و با داریوش فرهنگ (بازیگر و کارگردان) ازدواج کرد که این ازدواج به جدایی انجامید.
فعالیت سینمایی او با بازی در فیلم چریکه تارا (بهرام بیضایی) در سال ۱۳۵۷ شروع شد که بازی او در این فیلم، در جشنواره سن سباستین مورد تقدیر قرار گرفت. وی در سال ۱۳۶۳ در مجموعه سربداران ساخته محمدعلی نجفی بازی کرد. تسلیمی، در این مجموعه نقش «فاطمه» را بازی کرد که زن پرقدرتی بود. او مردپوشی می‌کرد و سوار اسب می‌شد و رهبر گروهی از جنگجویان بود.

در سال ۱۳۶۴، در گیرودار جنگ ایران و عراق، در فیلم باشو غریبه کوچک  بیضایی ایفای نقش می کند .
«باشو، غریبه کوچک» داستان پسرکی در جنوب ایران است که خانه و خانواده خود را بر اثر بمبارانی در جریان جنگ ایران و عراق از دست می‌دهد و کاملاً اتفاقی با یک کامیون همسفر می‌شود و از شمال ایران سر در می‌آورد.
فیلم سینمایی «باشو، غریبه کوچک» در سال ۱۳۶۴ به نویسندگی و کارگردانی بهرام بیضایی، از برجسته‌ترین فیلم‌سازان صاحب سبک ایران، تولید شد. این فیلم پس از چند سال توقیف سرانجام در سال ۱۳۶۸ به اکران عمومی درآمد.
در این فیلم، سوسن تسلیمی، نقش اول زن را ایفا می‌کند که یک زن شمالی در یکی از روستاهای شمال کشور است. تسلیمی یکی از درخشان‌ترین بازی‌های تاریخ سینمای ایران را در این فیلم به نمایش می‌گذارد که هر مخاطبی پس از دیدن فیلم قطعاً بازی سوسن تسلیمی در خاطرش نقش می‌بندد. 
تسلیمی سرانجام در سال ۱۳۶۶ به سوئد مهاجرت کرد. ابوالفضل نجیب، نویسنده در بخشی از کتاب مجموعهٔ مقالات سینمایی دربارهٔ سوسن تسلیمی می نویسد: سوسن تسلیمی بی‌تردید از چهره‌های بی‌بدیل هنر بازیگری در سینمای ایران است. این ویژگی برای بازیگری که در مقایسه با بازیگران زن سینمای قبل و بعد از انقلاب تنها ۶ فیلم «چریکه تارا» (۱۳۵۷)، «مرگ یزدگرد» (۱۳۶۰)، «مادیان» (۱۳۶۴)، «طلسم» (۱۳۶۵)، «باشو غریبه کوچک» (۱۳۶۵)، «شاید وقتی دیگر» (۱۳۶۶) و تنها سریال «سربداران» (۱۳۶۲) در کارنامه بازیگری دارد، حتماً و الزاماً به واکاوی جنبه‌ها و سویه‌های مختلف پیرامون روان‌شناختی و به بیانی شخصیت درون‌گرای او دارد. این جنبه از شخصیت او در انتخاب نوع فیلم‌ها، به‌خصوص در ارتباط و پیوند با کارگردان، بسیار حائز اهمیت نشان می‌دهد.
از این منظر می‌توان او را خارج از ظرف و معیارهای مرسوم در سینمای ایران معرفی کرد. برای درک این مهم بدیهی است شخصیت واقعی و برساخت‌های روان‌شناسانه نقش و اهمیتی به موازات توانمندی‌های تکنیکال و آکادمیک از مقوله بازیگری اهمیت دارند.
«سوسن تسلیمی از آن دست بازیگرانی است که هر ۱۰۰ سال یک بار ظهور می‌کنند.» این گفتۀ بهرام بیضایی دربارۀ کسی است که به بازیگری در سینمای ایران معنایی دیگر بخشید. حضور سوسن تسلیمی در عرصۀ سینما و تئاتر ایران هرچند کوتاه‌مدت بود، توانست بر بازیگران زن پس از خود تاثیری شگرف بگذارد.