به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، منوچهر شاهسواری ، دبیرچهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر درابتدای مراسم گفت: امیدوارم همه ما با عشق به سرزمین، فرهنگ و هنر روز خوبی را شروع کنیم. شرایطی در جامعه ما حاکم است و متاسفانه ما جانهای عزیزی را از دست دادیم؛جان های عزیزی که می توانست در راه رشد و پیشرفت این سرزمین واقع شود اما ما اکنون آنها را از ست داده ایم.
وی افزود: اما باید زندگی کرد و حضور داشت و خانه را حفظ کرد. خانه سرزمین و عقاید و اعتقادات ما است. خانه برای ما اهالی سینما، سینما است. جشنواره در قالب یک رویداد ملی توانسته است در تمام این سال ها نیروهای زیادی را به کشور معرفی کند مانند باغ بزرگی که میوه هایش را به آینده سرزمین تقدیم می کند. به احترام این رویداد ملی من امروز ایستاده و با رویی باز در خدمت شما هستم. به امید روزهایی پر از امید و آرامش. امیدوارم همه ما کمک کنیم تا این رویداد ملی بار دیگر بهانه همبستگی ملی باشد و بار دیگر با دست های به هم فشرده کاری کنیم آینده درخشان باشد.
امسال تغییراتی در جشنواره داشتیم
شاهسواری با بیان اینکه امسال تغییراتی در جشنواره داشتیم زیرا نیاز به بازنگری در رویکردهای جشنواره وجود داشت، گفت: فجر ذینفعان بسیاری دارد و فقط فیلمسازان و اهالی رسانه ذینفع این رویداد نیستند بلکه مردم، نهادها، دستگاهها و ... نیز در آن ذینفع هستند درنتیجه بدون توجه به این گروه عظیم نمیتوان تغییراتی اعمال کرد.
وی ادامه داد: ترجیح دادم به جای اینکه درباره تغییرات حرف بزنم اجازه دهم شما تغییرات را ببینید و بتوانید بهتر نقد کنید. طبیعتا می توانید ایده های درخشان تری به ما اعلام کنید.
ترک مردم و ترک خانه هیچ دستاوردی ندارد
دبیرچهل و چهارمین جشنواره ملی فیلم فجر در ادامه صحبت های خود با تاکید براینکه سینما یک پروژه نیست بلکه پروسه ای است که با حضور مخاطب کامل می شود، تصریح کرد: گاهی ما در موقعیت هایی قرار می گیریم که بینخودمان و احساسات و منافع درازمدت باید دست به انتخاب بزنیم. اطلاع دارم همکارانی که فیلمشان در جشنواره است، تحت فشار هستند. این تصمیم آنها پشت کردن به مردم نیست و فیلمسازان می توانند در فیلم هایشان صدای مردم باشند.
وی افزود: وظیفه ما این است که در هر شرایطی کنار مردم باشیم، ترک مردم و ترک خانه هیچ دستاوردی ندارد. ما باید مرهم باشیم نه اینکه نمک روی زخم مردم بپاشیم.
شاهسواری خاطر نشان کرد : با تمام این اوصاف نمیتوان زندگی را تعطیل کرد و ما تمام تلاشمان را برای حضور مردم در سینماها به کار می گیریم. سعی می کنیم فارغ از غم ها و فارغ از دیدگاه هایمان دورهم جمع شویم. این را بگویم که بدون درد مشترک آرمان مشترکی شکل نمی گیرد.
وی ادامه داد: سینما در دل فرهنگ و هنر بالاتر از هرچیزی قرار دارد. ما بدون تصویر حاشیه جهان خواهیم بود. دغدغه اصلی همکاران من در سینما این است که با سینما همچنان در مرکز جهان قرار داشته باشیم.
انتخاب بهترین فیلم سیمرغ مردمی به شیوه سنتی
سپس شاهسواری در پاسخ به پرسشی درباره سیمرغ مردمی بیان کرد: جایزه ویژه تماشاگران در این رویداد یکی از مختصاتی است که کمتر در جای دیگر نمونه اش را پیدا میکنید. یاد سیف الله داد گرامی باد که بانی این جایزه شد. سال پیش خودم بودم و امکان داشت باز هم با یک صدم رای فیلم دیگری معرفی شود اما انصاف و عدالت حکم میکرد همان فیلمی که از آرا درآمد، اعلام شود اما با این حال فاصله آرا ناچیز بود. امسال دوستان خانه سینما مسئولیت این موضوع را بر عهده گرفتند. ما هم نگرانیهایی درباره شرایط اینترنت داریم اما تلاش کردیم به شیوههای سنتی برگردیم چون آن شیوه مشارکت را بالا میبرد.
شاهسواری گفت: یکی از اشکالات سال گذشته این بود که کم بودن مشارکت باعث میشود چیزهایی از صندوق دربیاید که مد نظر ما نیست ولی امکانپذیر نبود که بتوانیم در شرایط فعلی آن شیوه سنتی را برگردانیم چون به نیروی زیاد و آموزش دیده نیاز داشت. در سالهایی که در خانه سینما بودم و این شیوه را اجرا میکردیم از ماهها قبل نیروها جمع میشدند، آموزش میدیدند و آداب ماجرا را یاد میگرفتند امسال هم سیمرغ مردمی داریم.
ارسال فقط یک انیمیشن به جشنواره
شاهسواری در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره معیار انتخاب فیلمهای خارج از مسابقه نیز گفت: تعداد فیلم های انیمیشن ثبت نام شده بیشتر بود اما فقط یک انیمیشن به جشنواره ارسال شد. دوستان من در انیمیشن «نگهبانان خورشید» کار درخشانی ساختند و حیف بود که در جشنواره دیده نشوند. همچنین فیلمسازان جوان و نیمه جوان ما در مشهد فیلمی را تماما با هوش مصنوعی ساختند و فکرکردم که خوب است فیلمی با چنین شکلی در جشنواره دیده شود.
تغییرات جشنواره مستلزم استمرار دبیر است
وی در پاسخ به پرسش دیگر خبرنگار مهر مبنی بر اینکه تغییرات جشنواره مستلزم استمرار دبیر است و اینکه تضمیمی وجود دارد که او سالهای بعد هم دبیر جشنواره باشد، گفت: آقای فریدزاده باید به این سوال پاسخ دهند. آنچه که میدانم این است که آقای فریدزاده عزیز در حکم دبیری جشنواره زمان را قید نکردند و شاید به حکم احترام موی سفید من این کار را کرده اند بنابراین از خود رئیس سازمان سینمایی باید بپرسید که حضور من استمرار دارد یا نه.
شاهسواری درباره انتقادات نسبت به فضای جشنواره و خبررسانی ضعیف این رویداد عنوان کرد: این مساله کمی به روحیه من باز می گردد. جشنواره به نظر من با فیلم است که جشنواره می شود نه با اخبار. هرسال جشنواره حال و هوای خودش را دارد و من مطمئنم سال بعد جشنواره شرایط متفاوتی خواهد داشت. به من گفتند که بخش ویژه سال گذشته فضای جشنواره را ملتهب کرد اما من گفتم که این فیلمها باید دیده شوند اما امسال به شما قول میدهم که به تعداد فیلمهای حاضر در جشنواره ما شاهد اکران ویژه هستیم و آثار رشد کیفی زیادی داشته اند.
یکی از ماموریت های من این بود که جشنواره را صاحب یک دبیرخانه دائمی کنم
وی درباره حذف روابط عمومی جشنواره هم توضیح داد: یکی از ماموریت های من امسال این بود که جشنواره را صاحب یک دبیرخانه دائمی کنم و باتوجه به شرایط اقتصادی سخت توانستیم یک ساختمان قدیمی را آماده کنیم. برای این دبیرخانه ساختاری نیاز بود و ما نیازمند واحد ارتباطات و رسانه هستیم. باید درباره جشنواره برندسازی کنیم و مجموعهای از ارتباطات را در طول سال حفظ کنیم. این تغییر حتما در سال اول کموکاستی هایی دارد. البته آقای مسعود نجفی سال گذشته به ما خیلی کمک کرد و از ایشان خواهش کردم که امسال کار را به جوان ترها بسپارد تا تجربه کسب کنند.
خودم پاسخگوی انتخاب فیلمها هستم
شاهسواری درباره دلیل حذف هیئت انتخاب توضیح داد: حذف هیئت انتخاب ریسکبزرگی بود و اینکه من به عنوان دبیر مسئولیت انتخاب آثار را به گردن کسان دیگری بیاندازم ساده ترین کار بود. من به عنوان دبیر باید به طور کامل نظر هیئت انتخاب را قبول کنم و زمان انتقادات نمیتوانم بار را رو به دوش دیگری بیاندازم. امسال هم اینگونه نبود که خودم تنها فیلم ها را تماشا کرده باشم اما نظر قطعی برای انتخاب فیلم ها برعهده من بود به این دلیل که اگر خطایی وجود داشت خود من باید پاسخگو باشم.
امسال به کاردانی، فیلمبرداری، تدوین و... فیلم ها دقت کنید
دبیر چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر همچنین درباره ویژگی های خاص جشنواره فجر و دلیل حضور زیاد فیلماولیها در رویداد امسال بیان کرد: جشنواره فیلم فجر ویژگی های خاص خودش را دارد و من بارها این موضوع را مطرح کرده ام. همه ما که اینجا نشسته ایم محصول جشنواره فجر هستیم. جشنواره فجر به سینمای ایران اعتبار داخلی، خارجی داده، بازار ایجاد کرده و نیروی انسانی تربیت کرده است.
وی افزود: درباره فیلم اولی ها به طور قطع میگویم که هیچ فیلمی در جشنواره فیلم فجر حاضر نیست که از کیفیت مناسبی برخوردار نباشد. از شما خواهش می منم که امسال به کاردانی، فیلمبرداری، تدوین و... فیلم ها دقت کنید. اینکه چرا کارگردانان نام آشنا و ستون های سینما امسال در جشنواره حضور ندارند، بحث دیگری است اما تمام این جوانان نیز پا روی شانه بزرگ تر ها گذاشته اند و باید جایی دیده شوند.
شاهسواری گفت: من می خواستم روز رونمایی از پوستر، فیلم ها را اعلام کنم واگر ۲۲ فیلم انتخاب می کردیم ناگزیر باید این جوانان را کنار می گذاشتیم اما من واقعا نمیتوانستم این کار را بکنم.
دبیر رویداد فجر درباره شرایط مالی جشنواره هم تصریح کرد: شرایط اقتصادی جامعه خوب نیست و معیشت مردم در خطر قرار دارد. درک کنید که در چنین شرایطی حتی اگر بودجه زیادی هم در دستمان باشد که نیست، باید آدابی را رعایت کنیم.
رسانهها در پردیس ملت با فیلمسازان تعامل دارند
وی درباره دلیل حذف منتقدان و رسانه از برج میلاد هم گفت: کیفیت نمایش فیلمها در برج میلاد همواره مورد نقد قرار داشت. تمام افراد متقاضی حضور در برج میلاد هستند و به طور مثال سال گذشته در برخی روزها گاهی هزار و دویست نفر ورود به برج میلاد داشتیم اما ۶۰۰ نفر در سالن سینما حاضر شده بودند. در راستای تجربیات گذشته ما تصمیم گرفتیم پردیس ملت اختصاصی برای اهالی رسانه باشد. اهالی رسانه باید شرایط محترمانه ای داشته باشند تا بتوانند با یکدیگر و فیلمسازان تعامل داشته باشند. عجیب است که در این سال ها کلی هزینه در جاهای مختلف شده اما هنوز یک کاخ مخصوص برای برگزاری جشنوارهها ساخته نشده است.
آغوش جشنواره به روی همه هنرمندان باز است
شاهسواری در پاسخ به اینکه آیا از تحریم کنندگان جشنواره دعوت شده است و اینکه بین فیلماولی ها فیلمساز جریانسازی وجود دارد؟ توضیح داد: این را بگویم که در پردیس ملت اینترنت قابل بهره برداری برای خبرنگاران پیش بینی شده است. من نمیتوانم تشخیص دهم که فیلمساز جریانساز داریم یا نه اما می توانم بگویم شاهد رویش یکسری از فیلمساز موثر و ورود فیلمساز خلاق و فنی میشود.
وی ادامه داد: من نمیدانم تحریم یعنی چی؟ مگر میشود آدم به خانه اش برنگردد. ما با ترک خانه و محل کارمان دستاوردی به دست نمیآوریم بلکه آن را تحویل قاصبان می دهیم. من عقیده دارم که باید خانهام را حفظ کنم و اگر پنجره خانه ام شکست حتی با یک تکه پارچه آن را تعمیر کنم. آغوش جشنواره به روی همه باز است و مباد بر ما که کسی به دلیل نگاه و حرفش از حضور در این رویداد منع شود.
فیلمهایی که به جشنواره نرسیدند
شاهسواری در پاسخ به خبرنگار ایرنا در خصوص تعداد فیلمهای حاضر و نبود برخی فیلمها از جمله فیلمهای محمد کارت یا مجید مجیدی و بهروز افخمی نیز اظهار داشت : بعضی فیلمها در جشنواره ثبتنام میکنند، اما در مرحله بعد فیلم به دبیرخانه نمیرسد، فیلمی بود که در زمان ثبت نام تازه فیلمبرداری آن تمام شده بود و اصرار بر حضور در جشنواره داشت اما من ریسک نکردم که حضور داشته باشد چون مهمترین بخش پروسه ساخت فیلم پست پروداکشن آن است.
وی اضافه کرد: برخی فیلمها اصلا ثبتنام نکردند و برخی رسانهها هم در خصوص حضور نداشتن این فیلمسازان نوشته بودند و حاشیه هایی ایجاد کرده بودند. ما شاهد بودیم برخی اصلا فیلم نساخته بودند که رسانهها اسم آن ها را جزو فیلمسازان راهنیافته آورده بودند. با این حال همه فیلمهایی که ثبت نام کردند طبق مقررات حاضر شدند.
دبیر جشنواره فیلم فجر گفت: حدود ۲۰ فیلم هم امکان ارائه نسخه پیدا نکردند. بعضی به صرف گرفتن پروانه ساخت ثبت نام کرده بودند و ساخته نشده بود و بعضی هم به مرحله نهایی نرسیده بود. شاهسواری یاداور شد: حدود ۳ فیلم در حال ساخت بودند، اما امکان فرستادن نسخه را به لحاظ زمانی پیدا نکردند.
هفت داور فیلمها را داوری میکنند
شاهسواری در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرگزاری آنا درباره داوریها نیز گفت: دچار فشردگی زمان و شرایط هستیم و فکر میکردم میتوانم ترکیب نهایی داوران را اعلام کنم اما درباره یکی دو نفر هنوز باید گفتگو کنیم، وگرنه امروز اعلام میکردیم. تعداد داوان هفت نفر خواهد بود.
وی افزود: این را هم بگویم که نظام داوری امسال یکپارچه است سینما به ماهو سینما معرفی میشود، ضمن اینکه بخش مستند و فیلم کوتاه را ببینید. ممکن است دیگر فرصت نمایش آنها فراهم نشود. از نظر من همه به سودای سیمرغ آمدهاند. فیلم کوتاه و مستند جشنواره خاص خود را دارند ما باید به ماهو سینما حرف بزنیم همانطور که درباره فیلم داستانی نظراتی داریم فیلم کوتاه و مستند هم چنین است یکی از تغییرات جدی یکپارچگی داوری است تا ایده مرکزی هویت و رویکرد ملی در همه اجزای جشنواره هویدا باشد و از داوران هم حفظ این رویکرد را به شکل کلی خواستهام.
وی درباره پرسش یکتاهنر درباره نمایش فیلمهای کوتاه و مستند در جشنواره نیز بیان کرد: نمیتوانیم در سینماهای عمومی فیلمهای کوتاه و مستند را نمایش بدهیم، اما در خانه هنرمندان فیلم کوتاه و مستند به نمایش درمیآید. امیدوارم سال آینده بتوانیم برای این بخش هم یک راهحل درست پیدا کنیم.
او در پاسخ به سوال خبرنگار نگاتیو درباره برگزاری جشنواره در پردیس ملت با تاکیدی دوباره گفت: من پیش از این گفتم اما بدون شک ما برای اهالی رسانه به جهت کیفیت بهتر پردیس ملت را انتخاب کردیم و نکته دیگر این بود که خواستیم فقط و فقط اهالی رسانه در آن حضور داشته باشند. ما برای جشنواره فجر خانه مشخصی نداریم میلاد هم پاتوق نیست به نظر من و باید به فکر یک کاخ مشخص جشنواره باشیم و این به مطالبه شما عزیزان رسانه نیاز دارد.