به بهانه زادروز او؛

سینمای رضا میرکریمی؛ عصاره‌ اصالت، ایرانی‌بودن، نگاهِ ریزبین

سینمای رضا میرکریمی؛ عصاره‌ اصالت، ایرانی‌بودن، نگاهِ ریزبین

رضا میرکریمی فعالیت در سینما را از سال ۱۳۶۶ با فیلم کوتاه ۱۶ میلیمتری «برای او» آغازکرد و سپس فیلم‌های کوتاه یک روز بارانی و خروس را ساخت. او اولین کار بلند سینمایی خود را در سال ۱۳۷۸ با ساخت کودک و سرباز آغاز کرد، فیلمی که برای آن بالن نقره‌ای جشنواره سه قاره را کسب کرد.

به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، سیّد رضا میرکریمی (زادهٔ ۸ بهمن ۱۳۴۵ در زنجان) کارگردان، تهیه‌کننده و نویسنده ، کار خود را از انجمن سینمای جوان در استان زنجان آغاز کرد.
او با آثاری همچون زیر نور ماه، خیلی دور خیلی نزدیک، به همین سادگی، اینجا چراغی روشن است و یه حبه قند به شهرت رسید. از آثار دیگری که او کارگردانی کرده‌است می‌توان فیلم‌های: دختر، قصر شیرین و نگهبان شب را نام برد. فیلم ما همه با هم هستیم به کارگردانی کمال تبریزی نیز از معدود فیلم‌هایی است که میرکریمی تنها تهیه‌کنندگی آن را به عهده داشته‌است.
میرکریمی در کنار الیور استون در سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر، میرکریمی در این دوره دبیری جشنواره را بر عهده داشت.

زندگینامه
میرکریمی متأهل  و دارای یک دختر به نام سارا و یک پسر به نام محمدصادق است.  اولین کار سینمایی بلند اوکودک و سرباز بود. زیر نور ماه دومین اثر سینمایی او بود که در سال ۱۳۷۹ به موفقیت دست یافت. او برای کارگردانی این فیلم جایزه بهترین فیلم هفته منتقدین جشنواره فیلم کن، جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم فجر و جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو را از آن خود کرد.
اینجا چراغی روشن است سومین فیلم بلند وی به‌شمار می‌آید که در سال ۱۳۸۰ در فضایی انتزاعی و با لحنی شاعرانه ساخته شده‌است. این اثر جایزه ویژه هیئت داوران بهترین فیلم جشنواره فیلم آسیا پاسیفیک و سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی جشنواره فیلم فجر را دریافت کرد.
چهارمین فیلم بلند میرکریمی با نام خیلی دور، خیلی نزدیک در سال ۱۳۸۳ به روی پرده رفت. ژانر این فیلم درام بوده و سیمرغ بلورین بهترین فیلم جشنواره فیلم فجر و جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره بین‌المللی فیلم کلکته از جمله دستاورد‌های چهارمین اثر میرکریمی به‌شمار می‌رود.
فیلم به همین سادگی پنجمین اثر میرکریمی با ساختاری جدید، قصه‌ای ساده و با درامی درونی و شخصیت‌محور بود که در سال ۱۳۸۶ ساخته شد. این فیلم هم، رنگ موفقیت را به خود دید و میرکریمی، با این اثر سیمرغ بلورین بهترین فیلم جشنواره فیلم فجر و جایزه گئورگ طلایی جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو را تصاحب کرد. یه حبه قند در سال ۱۳۸۹ با رویکردی عام، نگاه به زندگی خانواده ایرانی داشت که مورد توجه قرار گرفت.
به علاوه فیلم سینمایی امروز در سال ۱۳۹۲ ساخته شد که هفتمین اثر میرکریمی محسوب می‌شود. این فیلم نماینده ایران، در اسکار ۲۰۱۵ بود و در جشنواره بین‌المللی فیلم رباط جایزه بهترین فیلم و جایزه مردمی را کسب کرد. همچنین میرکریمی، در سال ۱۳۹۴ فیلم سینمایی دختر را جلوی دوربین برد که در هفت بخش، نامزد دریافت سیمرغ بلورین از سی و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر شد. 
میرکریمی در اردیبهشت ۱۳۹۴ از طرف هیئت مدیره خانه سینما به عنوان مدیرعامل این نهاد صنفی انتخاب شد. رضا میرکریمی پیش‌تر نیز در حد فاصل سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۷ مدیرعامل خانه سینما بود.
از جمله فعالیت‌های تلویزیونی میرکریمی می‌توان به سریال‌های داستانی ماجراهای آفتاب و عزیزخانم و بچه‌های مدرسه همت اشاره کرد. وی همچنین دو مجموعه مستند ورزشی به نام‌های از فوتبال تا فوتبال و با قهرمانان کشتی را نیز برای شبکه‌های تلویزیونی کارگردانی کرده است.

فیلم شناسی
فیلم های بلند

دختر (۱۳۹۴)
امروز (۱۳۹۲
یه حبه قند (۱۳۸۹)
به همین سادگی (۱۳۸۶)
خیلی دور، خیلی نزدیک (۱۳۸۳)
اینجا چراغی روشن است (۱۳۸۰)
زیر نور ماه (۱۳۷۹)
کودک و سرباز (۱۳۷۸)

فیلم‌های کوتاه و سریال‌ها 

فرش ایرانی (مستند)
برای او، یک روز بارانی (کوتاه)
خروس (کوتاه)
آفتاب و عزیزخانم (مجموعه تلویزیونی)
بچه‌های مدرسه همت (مجموعه تلویزیونی)
بی‌پولی (مجموعه تلویزیونی)
نماهنگ چهارشنبه (کودک)
از فوتبال تا فوتبال (۱۳۷۷)
با قهرمانان کُشتی (۱۳۷۷)

جوایز 

فهرست جوایز رضا میرکریمی در جشنواره های ایرانی و بین المللی:

جشنواره فیلم کن جایزه بهترین فیلم هفته منتقدین اینجا چراغی روشن است2001
جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو جایزه گئورگ طلایی بهترین فیلم به همین سادگی2008
جایزه گئورگ طلایی بهترین فیلم از نگاه تماشاگران دختر2016
جشنواره بین‌المللی فیلم توکیولوح بهترین کارگردانی زیر نور ماه2001

جایزه ویژه هیئت داوران

جشنواره بین‌المللی فیلم شانگهای جام طلایی بهترین فیلم قصر شیرین

جام طلایی بهترین کارگردانی

جشنواره بین‌المللی فیلم مسکو ۲۰۱۶گئورگ طلایی بهترین فیلم از نگاه تماشاگران دختر
بهترین فیلم فدراسیون سینماگران روسیه
جشنواره بین‌المللی فیلم داکا بهترین فیلم
جشنواره بین‌المللی فیلم اوراسیا جایزه ویژه جشنواره
جشنواره بین‌المللی فیلم هند طاووس طلایی بهترین فیلم
جشنواره بین‌المللی فیلم مونس گرند پری
جشنواره بین‌المللی فیلم رباط بهترین فیلمامروز

بهترین فیلم از نگاه تماشاگران

جشنواره بین‌المللی فیلم واشینگتن جایزه سپاس سیگنیس
جشنواره فیلم شب‌های سیاه جایزه فیپرشی

جایزه بهترین فیلم

جشنواره فیلم گرانادا سینز دل سور جایزه تماشاگران
جایزه الحمرا برنز
جشنواره فیلم داکا بهترین فیلم معنوی
جشنواره بین‌المللی فیلم ابن عربی بهترین فیلم یه حبه قند
جشنواره فیلم گرانادا ذکر ویژه

دیپلم افتخار

جشنواره بین‌المللی سینما مسلمانان کازان بهترین فیلم
جشنواره فیلم فجرسیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه بخش آسیا به همین سادگی
سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی بخش آسیا

سیمرغ بلورین بهترین فیلم

جشنواره بین‌المللی فیلم مسکوجایزه گئورگ طلایی بهترین فیلم
جشنواره فیلم فجرسیمرغ بلورین بهترین فیلم خیلی دور، خیلی نزدیک
جشن خانه سینما برنده تندیس بهترین کارگردانی
تندیس بهترین فیلم به انتخاب انجمن منتقدان و نویسندگان
جشنواره بین‌المللی فیلم کلکته جایزه ویژه هیئت داوران
جشنواره فیلم فجرجایزه بین المذاهب بهترین فیلم اینجا چراغی روشن است

سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی

جشنواره فیلم آسیا پاسیفیک جایزه ویژه هیئت داوران
جشنواره بین‌المللی فیلم بالی جایزه ویژه هیئت داوران
جشنواره فیلم آسیا - اقیانوسیه جایزه ویژه هیئت داوران
جشنواره فیلم فجرجایزه ویژه هیئت داوران زیر نور ماه
جشنواره فیلم کن جایزه بهترین فیلم هفته منتقدین
جشنواره بین‌المللی فیلم توکیولوح بهترین کارگردانی

جایزه ویژه هیئت داوران

جشنواره فیلم بیروت جایزه ویژه هیئت داوران
جشنواره بین‌المللی فیلم دهلی نوجایزه طاووس نقره‌ای
جشنواره بین‌المللی فیلم کوالالامپور بهترین فیلم
جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان پروانه زرین کودک و سرباز
جشنواره سه قاره جایزه بالن نقره‌ای
جشنواره فیلم زلین کفش طلایی
جشنواره فیلم آسیا پاسیفیک جایزه ویژه هیئت داوران
جشنواره بین‌المللی کودک هندجایزه فیل نقره‌ای

داوری جشنواره
ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم دیدار تاجیکستان ۲۰۱۴
بیستمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان در اصفهان
پانزدهمین دوره جشنواره فیلم تبریز