امروز سالروز تولد اوست:

بهمن فرمان‌آرا؛ از نوروز و خاویار تا حکایت دریا

بهمن فرمان‌آرا؛ از نوروز و خاویار تا حکایت دریا

بهمن فرمان‌آرا (زاده ۳ بهمن ۱۳۲۰) کارگردان، تهیه‌کننده، فیلم‌نامه‌نویس، نویسنده ، هنرپیشه و تهیه‌کننده فیلم‌هایی از بهرام بیضایی، داریوش مهرجویی، خسرو هریتاش، عبّاس کیارستمی و محمّدرضا اصلانی بوده و جایزه‌های گوناگونی در سینما گرفته است.

به گزارش پایگاه خبری موزه سینمای ایران، فرمان‌آرا در تهران به دنیا آمد و در سال ۱۳۳۷ برای ادامه تحصیل به لندن رفت و در هنرکده هنرهای دراماتیک مشغول به تحصیل شد. سپس به دلیل علاقه به فیلمسازی و کارگردانی به آمریکا رفت و در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی USC که از معتبرترین دانشگاه‌های سینمایی است، ادامه تحصیل داد و در سال ۱۳۴۵ به ایران بازگشت.
وی در دوران سربازی در مجله انگلیسی زبان تهران ژورنال نقد فیلم می‌نوشت و سپس در سال ۱۳۴۷ به استخدام تلویزیون ملی ایران درآمد و در این مدت به عنوان کارشناس در برنامه‌های سینمایی نظیر «فانوس خیال» و «جهان سینما» شرکت می‌کرد.
پس از دو فیلم کوتاه «نوروز و خاویار» و «تهران کهنه و نو» در سال ۱۳۵۱ نخستین فیلم بلند خود به نام خانه قمرخانم براساس سریالی به همین نام را ساخت که هیچ گونه سنخیتی با او نداشت. سپس در سال ۱۳۵۳ دومین فیلم بلند خود به نام شازده احتجاب را براساس داستانی از هوشنگ گلشیری ساخت که با استقبال و نقد منتقدین روبرو شد. 

وی در سال ۱۳۵۹ به کانادا مهاجرت کرد و مدیر عامل شرکت سیرکل ونکوور شد. وی  سپس به لس آنجلس آمریکا رفت و در تولید فیلم‌های فیلمسازان بزرگی همچون: باغ وحش شیشه‌ای (پل نیومن)، مادام سوزاتسکا (جان شلزینجر)، رادیو حرف (الیور استون)، سقوط امپراتوری آمریکا (دنیس آرکند)، آخرین وسوسه مسیح (مارتین اسکورسیزی)، خانم و آقای بریج (جیمز آیوری)، تردستان (استیون فریرز)، لیولو (ژان کلودلوزان) همکاری کرد.
فرمان آرا در دوران تهیه‌کنندگی و مدیرعاملی شرکت گسترش از فیلمسازان بنامی چون ارسن ولز در آخرین ساخته اش یعنی «آن سوی وزش باد» و استیون اسپیلبرگ در فیلم برخورد نزدیک از نوع سوم از طرف کمپانی سازنده فیلم‌ها پیشنهاد سرمایه‌گذاری داشت.
فرمان‌آرا سر انجام در پایان دهه ۱۳۶۰ به ایران بازگشت و پس از دورهٔ طولانی فیلم‌نامه‌نویسی که هیچ فیلمی از آن فیلم‌نامه‌ها ساخته نشد (از جمله:"از عباس کیارستمی متنفرم")، در سال ۱۳۷۸ فیلمسازی را دوباره شروع کرد و فیلم‌هایی نظیر بوی کافور عطر یاس، خانه‌ای روی آب، یک بوس کوچولو را که به سه‌گانهٔ مرگ معروف شدند، ساخت و سپس در سال ۱۳۸۸ فیلم خاک‌آشنا را که دو سال توقیف بود، اکران کرد.
وی  در ۱۳۸۹ مستند کنسرتی که اجرا نشد را به یاد پرویز یاحقی موسیقی‌دان برجستهٔ ایرانی ساخت. همچنین  در دی‌ماه سال ۱۳۹۲ موفق به دریافت پروانه ساخت «دلم می‌خواد» به تهیه‌کنندگی علی تقی‌پور شد که در خرداد ۹۷ در سینماهای ایران اکران شد.
در ادامه، «حکایت دریا» محصول سال ۱۳۹۵ فرمان آرا در دورهٔ شیوع ویروس کرونا و بسته شدن سینماها از ۲۱ خرداد ۱۳۹۹ به صورت آنلاین اکران شد.
فرمان آرا همچنین نمایش «مردی برای تمام فصول» که  سال‌ها قصد ساختن آن را داشت، سرانجام در تاریخ ۱۷ آبان ۱۳۹۳ به مدت ۹۰ شب در تالار وحدت بر روی صحنه برد. وی پیش از این در یک مصاحبه بیان کرده بود: «تا «مردی برای تمام فصول» را به نمایش درنیاورم، قصد مردن ندارم.

کارنامه هنری

كارگردان 
۱- حكايت دريا (۱۳۹۵)
۲- دلم مي خواد (۱۳۹۳)
۳- خاك آشنا (۱۳۸۶)
۴- يك بوس كوچولو (۱۳۸۴)
۵ - خانه اي روي آب (۱۳۸۰)
۶- بوي كافور، عطر ياس (۱۳۷۸)
۷- سايه هاي بلند باد (۱۳۵۷)
۸- شازده احتجاب (۱۳۵۳)
۹- خانه قمرخانم (۱۳۵۱)

مشاور كارگردان  
۱- مسخره باز (۱۳۹۷)
۲- شبانه روز (۱۳۸۷)

نويسنده  
۱- حكايت دريا (۱۳۹۵)
۲- خاك آشنا (۱۳۸۶)
۳- يك بوس كوچولو (۱۳۸۴)
۴- خانه اي روي آب (۱۳۸۰)
۵- بوي كافور، عطر ياس (۱۳۷۸)
۶- سايه هاي بلند باد (۱۳۵۷)
۷- شازده احتجاب (۱۳۵۳)

بازيگر  
۱- مجبوريم (۱۳۹۷)
۲- حكايت دريا (۱۳۹۵)
۳- بوي كافور، عطر ياس (۱۳۷۸)
۴- مغولها (۱۳۵۲)

تهيه كننده  
۱- حكايت دريا (۱۳۹۵)
۲- خاك آشنا (۱۳۸۶)
۳- خانه اي روي آب (۱۳۸۰)
۴- دايره مينا (۱۳۵۷)
۵ - سايه هاي بلند باد (۱۳۵۷)
۶ - در امتداد شب (۱۳۵۶)
۷ - كلاغ (۱۳۵۶)
۸ - گزارش (۱۳۵۶)
۹ - شطرنج باد (۱۳۵۵)
۱۰ - ملكوت (۱۳۵۵)